سيد محمد حسيني شاهرودى / مصطفى آخوندى
56
اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام ( فارسى )
توجه خاص مبذول داشت و در صورت امكان از آن استفاده كرد . البته در انتخاب عوارض حسّاس ، حتماً بايد به نكاتى از جمله ، نوع يگان ، توجه خاص نمود . زيرا ممكن است براى يك يگان با توجه به وسايل و تجهيزاتش ، عارضهاى نهتنها حسّاس نباشد ، بلكه يك مانع باشد . بهعنوان مثال ، ارتفاعات داراى ديد و تير در منطقهاند ، ولى اين مزيّت براى يگانى است كه بتواند بر آن مستقر شود ، ولى براى يگان زرهى كه قادر نيست در آن جا مستقر گردد ، به هيچ وجه نمىتواند مزّيتى داشته باشد و ممكن است ارتفاع باعث انحراف يا كاناليزه شدن يگان گردد . در اين باره به مثالى از نبرد احد توجه كنيم : دشمن ، اسب و شتر زيادى داشت . از اين رو از تحرّك خوبى برخوردار بود . وقتى رسول خدا صلى الله عليه و آله در دامنهء كوه احد موضع گرفت ، تنگهاى را در سمت چپ لشكر ، حسّاس تشخيص داد و براى حفاظت از آن پنجاه تن از تيراندازان را به فرماندهى عَبْدُاللَّهِ بْنِ جُبَيْر مأمور كرد و به آنها فرمود : اسب سواران را از پشت سرِ ما دور كنيد تا دشمن از پشت سر حمله نكند . اگر ديديد مرغان آسمان جنازههاى ما را تكّه تكّه كردند ، موضع خود را رها نسازيد تا اين كه دستور من برسد و اگر ديديد دشمن را به هزيمت و شكست كشاندهايم ، باز از جاى خود حركت نكنيد و اگر ديديد ما كشته مىشويم ما را يارى نكنيد و اگر ديديد به جمع كردن غنايم پرداختهايم ، با ما شريك نشويد . « 1 » چرا پيامبر صلى الله عليه و آله اين موضع را حسّاس تشخيص مىدهد و براى حفظ آن تأكيد مىكند ؟ پاسخ روشن است زيرا پيامبر صلى الله عليه و آله در دامنهء كوه احد موضع گرفته بود و جناحين او بهوسيلهء ارتفاعات حفاظت مىشد و مسلمانان
--> ( 1 ) - الصّحيح من سيرة النبى ، ج 4 ، ص 209 ؛ بحارالانوار ، ج 20 ، ص 25 و 49 .