حركت دشمن ، مىتواند ما را به اهداف مذكور برساند . موانع كاربردهاى متفاوتى دارند . به‌عنوان مثال ، مانعى كه عمود به سمت نيروى تك‌كننده است ، باعث كند شدن يا كاناليزه شدن حركت نيروى تك‌كننده شده و به نفع نيروى پدافندى مىباشد . امّا موانع موازى با سمت نيروى تك‌كننده ، به حفاظت نيروى تك‌كننده از ديد و تير دشمن كمك مىنمايد . توجه به موانع و استفادهء صحيح از آن به روشنى در سيرهء رزمى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام ديده مىشود كه خود درسى عملى براى ما محسوب مىشود . جنگ‌هاى احد ، خندق ، جمل ، صفين شاهد اين مدعا مىباشد كه به برخى اشاره مىكنيم : يك - موانع طبيعى : حضرت على عليه السلام در بازگشت از جنگ جمل ، هنگامىكه به زمين نامناسبى رسيد كه تحرك نيروها را مىگرفت دستور داد هر چه سريع‌تر از آن سرزمين دور شوند . امام سجاد عليه السلام در اين باره چنين مىفرمايند : هنگامى كه [ حضرت ] على عليه السلام از جنگ جمل بازمىگشت ، به سرزمين پهناور « زوراء » رسيد ، به لشكريان فرمود : اين سرزمين زوراء است . به سرعت بگذريد و از آن دور شويد . زيرا فرو رفتن در آن سريع‌تر از فرو رفتن ميخ در خاك غربال شده و نرم است . هنگامى كه حضرت در مسير به موضع ديگرى رسيد ، پرسيد اين زمين چيست ؟ گفتند : سرزمين « بحراء » است . فرمود : زمين شوره‌زارى است ، از آن دور شويد و به سمت راست حركت كنيد . « 1 »

--> ( 1 ) - كشف الغمّة فى معرفة الائمّة ، على بن عيسى الاربلى ، ج 2 ، ص 19 .