سيد محمد حسيني شاهرودى / مصطفى آخوندى
39
اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام ( فارسى )
بهعنوان مثال : معمولًا بلندترين نقطه منطقهء عمليات ( با توجه به نوع آن ) ، داراى بهترين ديد و تير مىباشد ، لذا بايد كليه عوارضى كه در منطقه ، ديد تير را افزايش و يا كاهش مىدهد بررسى و مشخص شود . همچنين به علت تأثيرگذارى ديد و تير روى عقبه و پشتيبانى ، بايد اين امر در مورد عوامل و تأسيسات ، پشتيبانى خدمات رزمى نيز مورد دقّت قرار گيرد ؛ زيرا اگر عقبه يا مراكز پشتيبانى زير ديد و آتش دشمن قرار داشته باشند ، به راحتى مورد هدف قرار مىگيرند و با قطع پشتيبانى ، نيروى عمل كننده فلج مىشود . هدف از بررسى ديد و تير و عوامل مؤثّر در آن عبارت است از : يك - بالا بردن كيفيت ديد و تير خودى . دو - تقليل و يا از بين بردن كامل ديد و تير دشمن . در جنگهاى صدر اسلام ، برد تيرها در منطقهء عمليات محدودتر از امروزه بوده است . تنها در جنگ خيبر « 1 » و طائف « 2 » ، منجنيق كه از بُرد بيشترى برخوردار بود ، براى عمليات نصب شد اما مورد استفاده قرار نگرفت . مسلمانان در غالب جنگها از تير و كمان و پرتاب سنگ استفاده مىكردند . بهعنوان مثال ، در جنگ خندق عدّهاى بر پشت بامها سنگر گرفته و با سنگ و مانند آن از مدينه دفاع مىكردند . « 3 » در آن زمان ميدان ديد به صورت ديدهبانى و زير نظر داشتن فعاليتهاى دشمن و ديگر
--> ( 1 ) - مغازى ، ج 2 ، ص 648 . ( 2 ) - السّيرة النبويّه ، ابن هشام ، ج 2 ، ص 304 ؛ طبقات الكبرى ، محمد بن سعد ، ج 2 ، ص 158 و مغازى ، ج 3 ، ص 927 . ( 3 ) - المغازى ، محمد بن عمر واقدى ، ج 2 ، ص 462 .