قريظه » پيمان خود را شكسته ، تصميم به جنگ گرفته‌اند برويد و صحّت و سقم اين خبر را به‌دست آوريد ، اگر بىاساس بود صريحاً آن را در بين مردم اعلان كنيد و اگر راست بود ، به اشاره بگوييد . اين گروه هنگامى كه نزد « كعب بن اسد » رفتند ، متوجه شدند كه « بنى قريظه » پيمان را نقض كرده‌اند . از اين رو ، آنان را سوگند دادند كه پيمان را رعايت كنند ، ولى « كعب » ( كه از رهبران يهود بود ) گفت : ما هرگز به آن پيمان بازنمىگرديم . فرستادگان پيامبر وقتى وضعيت را چنين ديدند ، بازگشتند و با كنايه به پيامبر صلى الله عليه و آله رساندند كه بنىقريظه پيمان خود را شكسته است . « 1 » علاوه بر اخبارى كه به‌طور معمولى كسب مىشود ، يك سرى اخبار نيز از قبل رسيده و ثيت گرديده است . در اين مرحله ، بايد خبر را با اخبار موجود مقايسه نمود . حضرت امير عليه السلام همراه با اصحاب خود به‌سوى نهروان حركت مىكرد نزديك نهروان از مرد رهگذرى پرسيد : از آن جا ( جمع خوارج و منطقهء نهروان ) چه خبر دارى ؟ گفت : زمانى كه خوارج از نزديك شدن شما به اين منطقه آگاه شدند ، فرار كردند و از نهروان گذشتند . حضرت فرمود : آيا عبور آنان را از نهروان مشاهده كردى ؟ گفت : آرى . حضرت فرمود : اين‌گونه نيست . سوگند به خداوندى كه پيامبر صلى الله عليه و آله را به حقّ مبعوث كرد ، آنان از نهروان عبور نمىكنند و به قصر « پوران » ، دختر كسرى ، نمىرسند ، مگر اين‌كه جنگجويان آنان به دست من كشته شوند و باقى نمىماند از ايشان مگر كمتر از ده نفر و از اصحاب من نيز كمتر از ده نفر كشته مىشوند . اين عهد و پيمان حتماً از جانب پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله است

--> ( 1 ) - المغازى ، ج 1 ، ص 457 .