سيد محمد حسيني شاهرودى / مصطفى آخوندى

125

اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام ( فارسى )

بود ، براين مردم ابلاغ نمودم ، ولى اينان از گفتهء من پند نگرفتند . سپس رو به ياران خود كرد و گفت : من وظيفهء خود مىدانم كه با اين مردم بجنگم و هر كس از شما ، جنگ را وظيفه‌اى لازم نمىداند ، از صف ياران ما بيرون برود . اين را گفت و با ياران خود به لشكر عايشه حمله كرد و بدين سان ، جنگ خونينى ميان لشكر عايشه و ياران حكيم بن جبله اتفاق افتاد . « 1 » - شناسايى رابطهء غير نظاميان با نيروهاى خودى : عملكرد نيروهاى خودى همانند عملكرد دشمن يكى از عوامل جذب يا دفع غير نظاميان محسوب مىشود . از اين رو پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام گذشته از رفتار انسانى با غير نظاميان منطقهء عمليات ، نسبت به بعضى از افراد دشمن نيز توصيه‌هايى مىفرمودند . امام صادق عليه السلام از پدرش از اجدادش از على عليه السلام نقل مىكند : پيامبر صلى الله عليه و آله هنگامى كه لشكر يا سريه‌اى را اعزام مىكرد ، به فرماندهان چنين مىفرمود : تقواى الهى را فراموش نكنيد و با همراهان خود به نيكى رفتار نماييد ، با نام خدا و در راه خدا و آيين رسول خدا صلى الله عليه و آله بجنگيد . . . در نبرد ، متعرّض كودكان ، پيرمردان و پيرزنان نشويد . كشته‌هاى آنان را مثله نكنيد . و اسرايشان را به زنجير نكشيد . و به آنان مكر و حيله روا نداريد . « 2 » با اين سفارش پيامبر صلى الله عليه و آله دربارهء دشمن ، به‌خوبى توصيه و عملكرد آن حضرت در مورد غير نظاميان منطقه آشكار مىگردد . حضرت على عليه السلام در مسير خود به صفين ، به شهر انبار ( 62

--> ( 1 ) - مروج الذهب ، ج 2 ، ص 358 ؛ الجمل ، ص 152 ؛ نقش عايشه در تاريخ اسلام ، ج 2 ، ص 73 و تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 466 . ( 2 ) - دعائم الاسلام ، ج 1 ، ص 369 .