پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه

13

اسوه هاى فرماندهى ( فرماندهان صدر اسلام ) ( فارسي )

حمزة بن عبدالمطلب حمزه كيست ؟ در يكى از سالهاى پيش از واقعهء اصحاب فيل ، آخرين پسر پرده‌دار كعبه ( عبدالمطّلب ) در مكّه ديده به جهان گشود ، و پدرش او را حمزه نام نهاد . « 1 » نام اصلى پدر نوزاد ، شيبة الحمد بود كه از دوران نوجوانى به عبدالمطّلب مشهور شد . « 2 » مادر حمزه ، هاله ، دختر وُهَيْب بن عبدمناف ، دختر عموى آمنه مادر پيامبر ( ص ) است . « 3 » آمنه دختر وَهَبِ بن عبدمناف ، تحت سرپرستى عموى خود وُهَيْب بن عبدمناف بود . عبدالمطّلب به همراه فرزند خود عبداللّه ، پدر رسول خدا ( ص ) ، نزد وَهَبْ رفت و آمنه را براى عبداللّه خواستگارى كرد و عبداللّه با او ازدواج كرد . در همان مجلس عبدالمطّلب نيز هاله دختر وُهَيْب را براى خود خواستگارى كرد و با وى ازدواج نمود . بنابراين ، مراسم

--> ( 1 ) . حمزه چنان كه صاحب قاموس گفته به معناى شير است ، و به معناى نگاهدارنده و سرسخت نيز به‌كار رفته است ( اعيان الشّيعه ، سيد محسن امين ، ج 6 ، ص 243 ) ابن دُرَيْد حمزه را به واژه‌هاى برافروخته و فروزان تفسير كرده و گفته است كه به معناى درهم كشيدگى ، آشفتگى ، دلسوختگى و بى قرارى نيز آمده است ( كتاب الاشتقاق ، ابن دريد ، ص 45 ) . ( 2 ) . هنگامى كه هاشم پدر عبدالمطّلب در غزّه از دنيا رحلت كرد ، او در مدينه نزد مادرش به سر مىبرد ، مادرنمىخواست فرزندش از وى جدا شود و بدين جهت حاضر نبود او را به عموهايش بسپارد . مطّلب عموى عبدالمطّلب ، ضمن قرار قبلى به مدينه آمد و برادرزادهء خود را مخفيانه از شهر خارج كرد و او را پشت سر خود سوار كرد و به سَمْتِ مكّه رهسپار شد . در بين راه هركه از او مىپرسيد : مطلّب ! اينكه همراه توست كيست ؟ مطلّب در پاسخ مىگفت : او برده و غلام من است ، و بدين گونه شيبةالحمداز آن پس به عبدالمطّلب ( بردهء مطلب ) شهرت يافت . ( اعيان الشّيعه ، ج 6 ، ص 243 ) . ( 3 ) . اعيان الشّيعه ، ج 6 ، ص 243 ؛ اسدالغابه ، ابن اثير ، ج 2 ، ص 46 ؛ دائرة المعارف اعلمى ، ج 17 ، ص 41 .