صادق آئينه وند

69

ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )

كه امام على ( ع ) گفت : در فتنه‌ها بايد به بچه شتر مانى ، نه از شيرت بدوشند و نه بر دوشت سوار شوند . اين تندروى و عملزدگى ، بعدا يك بار هم شاعر آزاده‌اى چون سيّد حميرى را دچار خود كرد كه با رهنمودهاى امام صادق ( ع ) ، شاعر جوان به خطّ امامت بازآمد . نام و نسب شاعر نام او كثير بود بر وزن امير ، ولى به لحاظ كوتاهى قدش او را كثّيّر ناميده‌اند . پدرش عبد الرّحمن بن اسود بود ، كه بيشتر مورّخان به اشتباه نام او را عبد الرّحمن بن ابى جمعه گفته‌اند . به سال 23 هجرى در كلّيه ، يكى از قريه‌هاى حجاز بين مكّه و مدينه ، بزاد . در جوانى ، شتر و گوسفندان عمويش را مىچراند ، و هرسال در ، جار ، بازار مدينه در ساحل درياى سرخ ، براى فروش شتر حاضر مىشد . پس از چندى اين شغل را رها كرد و به عطّارى پرداخت و در مدينه دكّانى براى اين كار اختيار كرد . گفته‌اند ، بسيار كوتاه‌قد بود و پوست صورتش به سرخى مىزد . خلقى نيك داشت و از شجاعتى بىمانند برخوردار بود . در « اغانى » آمده است كه چون حزين كنانى - كه شاعرى بلندبالا و نيرومند بود و سوار بر الاغ مىشد - كثيّر را هجو كرد ، او را با الاغش بر زمين غلطاند . 8 حاضرجوابى ، بديهه‌گويى ، تيزفهمى و زبان برنده‌اش را نيز بايد بر جسارت و شجاعتش افزود . سيوطى در « المزهر » آورده است كه ابن ابى الحق عالم ، ناقد و پيشرو علوم ادب ، گفته است كه كثيّر از بزرگ‌ترين شاعران دوره‌ى اسلامى است . 9 در تشيّع ، صريح بود ، و با آنكه مروانيان از مذهبش آگاهى داشتند ، او هيچگاه به ملاحظات سياسى بر ميل آن‌ها نرفت . ابو الفرج اصفهانى در كتاب « الأغانى » شرح زندگى او را به تفصيل آورده و مواردى را كه دالّ بر تشيّع و براعت ادبى او تواند بود ، بيان كرده است . بروكلمان در تاريخ ادبياتش ، او را راويه‌ى جميل و پرورده‌ى دائىاش برشمرده ، و