صادق آئينه وند

291

ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )

ولى پس از چندى دستگير شد و به زندان افتاد . آخر ، مأمون او را عفو كرد . بعضى از راه طعن ، ابراهيم را « ابن شكله » گفته‌اند . شكله مادر او و زنى زنگى بود . ( ر . ك : دايرة المعارف فارسى ) . 151 - معتزّ زبير يا محمّد بن جعفر متوكّل ، ملقّب به معتزّ باللّه ، پس از مستعين در سال 252 به جاى وى نشست و در سال 255 خود را از خلافت خلع كرد و پس از شش روز مقتول شد . مؤيّد را از ولايت عهد خود كنار زد و او را بكشت و اسماعيل را به جاى وى ، تعيين كرد . وى چون به تركان بدبين شده بود ، سعى كرد مغربىها را روى كار آورد ، ولى همين سبب مرگش شد . بغاء صغير به دست او كشته شد . ( ر . ك : تتمة المنتهى ) . 152 - امين محمّد امين ، ششمين خليفه‌ى عبّاسى ( 193 - 198 هجرى ) پسر و جانشين هارون است . خليفه‌اى عشرت جو و هوس‌باز و بىفكر بود . حكومت او پنج سال ، دوام يافت و اكثر آن در زد و خورد با برادرش ، مأمون گذشت . عاقبت ، پس از چند زد و خورد ، طاهر ذو اليمينين و هرثمة بن اعين ، سرداران مأمون ، بغداد را به محاصره گرفتند . امين تسليم شد و طاهر او را كشت و سرش را به خراسان جهت مأمون فرستاد . ( ر . ك : دايرة المعارف فارسى ) . 153 - منتصر ابو جعفر ، محمّد منتصر باللّه ، پس از قتل پدرش در سال 247 ، به سلطنت رسيد . وى ، بر خلاف پدرش نسبت به اهل بيت رسول خدا ( ص ) ، سخت نگرفت و از زيارت قبر امام حسين ( ع ) جلوگيرى نكرد . وى از همه‌ى خلفاى بنى عبّاس با انصاف‌تر و بهتر بود . در سال 248 هجرى مريض شد و در همان سال درگذشت . گفته‌اند او را با زهرى كه در