صادق آئينه وند

285

ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )

است . وى با توّابون به رهبرى سليمان بن صرد براى خون‌خواهى و مقابله با نظام مروانى ، قيام كرد و بر تربت پاك امام حسين ( ع ) اشعار معروف خود را با مطلع : إليك أخا الصّب الشجيّ صبابة * تذيب الصّخور الجامدات همومها بسرود . وى ، معاصر معاوية بن ابو سفيان و فرزندش يزيد بود . امام حسين ( ع ) را رثا گفت و بنى اميّه را در بحبوبه‌ى قدرت و سلطنتشان هجو كرد و در اين راه ، بيم به دل راه نداد . مؤلّف الأغانى درباره‌ى او گفته است : ابو دهبل ، از بزرگان بنى جمع بوده است و پاره‌اى از اشعار او در رثاى امام حسين ( ع ) ذكر كرده است . ( ر . ك : ادب الطّف ، جوّاد شبّر ) . 132 - طف در لغت ، به معنى زمينىكه از اطرافش بلندتر است . ناحيه‌ى بيابانى عراق ، واقع در غرب كوفه در امتداد دشت آبرفتى فرات . اين ناحيه از زمين‌هاى پست اطراف فرات ، بلندتر است و دامنه‌ى فلات مركزى عربستان به‌شمار مىرود . از شهرهاى واقع در اين ناحيه قادسيّه و كربلاء است . مقتل امام حسين ( ع ) در اين ناحيه ، اتّفاق افتاده است . چشمه‌هاى آب جارى دارد ، از معروف‌ترين آن‌ها ، قطقطانه ، رهيمه ، عين الصّيد و عين حمل است . ( ر . ك : مراصد الإطّلاع . دايرة المعارف فارسى ) . 133 - سليمان بن قتّه سليمان بن قته تيمى هاشمى ، بنابه گفته‌ى ابن شهر آشوب در المعالم ، وى از شعراى اهل بيت تقوى و بنابه نقل مبرّد در الكامل ، او از بنى تيم بن مرّة بن كعب است كه متمايل به بنى هاشم بود . وى از شيعيان تابعين و از شاعران اهل بيت است . بعضى ، نام او را سليمان بن « قنّه » گفته‌اند . ابن عساكر در تاريخش او را از يادآوران و مرثيه‌گويان امام حسين ( ع ) برشمرده است . محدّث قمى در الكنى و الألقاب گويد : وى ، سليمان بن قتّه