صادق آئينه وند
259
ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )
سلمه بن ثعلبه بن دول بن خنفيّه بن لجيم ، از قبيلهى بنى حنيفه است ، از همين رو ملقّب به اين حنفيّه بود . ولادت او به سال 21 هجرى واقع شد . علم ، ورع ، تقوى ، صولت و شجاعت او معروف است . در جمل و صفّين پرچمدار بود . در سال وفات او ، اختلاف هست و همينگونه در محلّ وفات و دفن او كه مدينه است ، يا طائف . ( ر . ك : ريحانة الأدب ) . 68 - عبد اللّه بن عبّاس مشهور به ابن عبّاس ، متوفّاى 68 هجرى ، پسر عمّ پيامبر ( ص ) اسلام و صحابى معروف . در مكّه به دنيا آمد ، و در فقه و تفسير و شعر و انساب ، تبحّر و شهرت يافت . خلفاى ثلاثه او را تكريم مىكردند . در آخر عمر ، نابينا شد و در طائف سكونت جست . وفاتش به سنّ 71 سالگى اتّفاق افتاد . او را به سبب كثرت و وسعت اطلاعش « حبر الامّة » ، عالم امت ، مىگفتند . كتابى در تفسير قرآن به دو منسوب است كه چاپ شده است . ( ر . ك : دايرة المعارف فارسى ) . 69 - حجّاج بن يوسف ثقفى در طائف به دنيا آمد و سپس به شام رفت و در دستگاه خليفه ترقى كرد . تا آنكه عبد الملك بن مروان او را به جنگ عبد اللّه بن زبير به مكّه فرستاد و حجّاج با لشگرى گران به آنسو رفت و عبد اللّه را بكشت و بر مكّه دست يافت . عبد الملك ، ولايت مكّه ، مدينه و طائف را به دو داد ، و بعد عراق را نيز ضميمهى قلمرو او نمود . وى بيست سال بر عراق حكومت كرد . در دورهى او جنايتها ، كشتارها و رنجها به مردم مسلمان عراق رسيد . شهر واسط را او بنا كرد . عدد مقتولان به دست او ، بهغير از آنچه به سبب جنگهاى او كشته شدهاند ، به صد و بيست هزار مىرسد . وقتى به هلاكت رسيد در زندان او ، پنجاه هزار مرد و سى هزار زن بود كه شانزده هزار آنها برهنه و عريان بودند . مرد و زن را باهم حبس مىكرد و در زندان او سقف و پوششى نبود . از شعبى نقل شده