صادق آئينه وند
255
ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )
سعيد بن عاص در ايران شمالى ، شركت داشت . در جنگ جمل سال 36 هجرى ، عاقبت خود را از معركه بيرون كشيد . بعد از معاويه ، از بيعت با يزيد امتناع كرد و به مكّه گريخت و سپس به دعوى خلافت برخاست . ابن زبير از دشمنان حضرت على بن ابى طالب ( ع ) بود . او داراى بغض بنى هاشم بود و امير المؤمنين ( ع ) را ناسزا مىگفت . آوردهاند : كه ابن زبير ، مدّت چهل روز در خطبهى خود بر پيامبر اسلام ( ص ) درود نمىفرستاد ، تا اينكه كار به جايى رسيد كه مردم بر او شوريدند . وى در پاسخ گفت : رسول خدا اهل بيت بدى دارد ، موقعىكه من آن حضرت را يادآور مىشوم ، ايشان متوجّه آن حضرت مىگردند و خوشحال مىشوند ، و من دوست ندارم كه چشم آنان را به اين وسيله روشن نمايم . حجّاج ، در هفدهم ماه جمادى الثانيه سال 73 قمرى ، ابن زبير را بكشت و به دار آويخت . حضرت امير المؤمنين ( ع ) در اخبار غيبى خود به اوضاع ابن زبير اشاره كرده و فرمودهاند : عبد اللّه بن زبير ، شخصى حيلهگر و كينهتوز است ، آرزوى امرى را دارد كه به آن نخواهد رسيد . او دام دين را مىگستراند تا دنيا را شكار كند ، وى از به دارآويختگان قريش به شمار خواهد رفت . ابن زبير نسبت به بنى هاشم سخت گرفت و آنها را از جمله محمّد بن حنفيّه ، به زندان انداخت و آزار رساند و ابن عبّاس را مجبور به جلاى مكّه كرد . ( ر . ك : الكنى و الألقاب . ريحانة الأدب . دايرة المعارف فارسى ) . 59 - مختار بن ابى عبيد ثقفى مختار بن ابى عبيد ثقفى ، از شيعيان كوفه و از كسانى است كه به روايت شيخ مفيد در ارشاد ، مسلم ، هنگام ورود به كوفه به خانهى او رفت . وى ، پس از واقعهى طف در سال 66 به خونخواهى شهداى كربلا برخاست و به طرفدارى محمّد حنفيّه ، كيسانيّه را بنا نهاد . پدر مختار در كنار فرات در واقعهى جسر كشته شد . مختار ، اغلب قاتلان و مسببّان