خلفاى عبّاسى است كه هشت نفر خليفه در آن ساكن شده‌اند . نيز گويد : در دوران گذشته ، سرّ من رأى بيابانى از سرزمين « طيرهان » بود و عمارتى نداشت . شهر سامراء از سال 221 تا 279 چنان‌كه گذشت پايتخت هفت ، يا به قول يعقوبى هشت تن از خلفاى عبّاسى بود . نام اين شهر در زبان آرامى سامراء بود و معتصم خليفه‌ى عباسى كه آن را پايتخت خود قرار داد ، « سرّ من رأى » نام نهاد ( يعنى مسرور مىشود هركه آن را ببيند ) روى سكّه‌هايى كه در زمان عبّاسيان در آن شهر ، ضرب گرديده و اكنون در دست است ، همين نام عربى وجود دارد ، ولى اين نام را نيز به چند شكل مختلف تلفّظ كرده‌اند . خود شهر در كنار خاورى دجله بود و كاخ‌هاى متّصل شهر تا هفت فرسخ ، در امتداد شطّ جاى داشت . شهر سامرّا با كاوش‌هايى كه در آن به عمل آمده است ، نشان مىدهد كه از لحاظ هنرى و معمارى اسلامى واجد اهميّت بوده است . اين شهر امروز از زيارتگاه‌هاى شيعيان جهان است و آرامگاه امام على النّقى و امام حسن عسكرى عليهما السّلام و سرداب معروفى كه امام قائم ( ع ) در آن غيبت اختيار فرموده در اين شهر است . ( ر . ك : البلدان يعقوبى . سرزمين‌هاى خلافت شرقى ، لسترنج . دايرة المعارف فارسى ) . 20 - ابن عمر بن على ابن عمر على ، احتمالا محمّد بن عمر بن على ( ع ) باشد كه مادرش خديجه دختر امام سجّاد ( ع ) بود . ( ر . ك : عمدة الطّالب . رسالة اسديّه ، عبيدلى سبزوارى ) . 21 - قتيبة بن مسلم باهلى ( 49 - 96 هجرى ) از فاتحان عرب است كه عبد الملك مروان هنگامىكه مىخواست فرمانروايى براى خراسان تعيين كند ، به توصيه‌ى حجّاج ، اين ولايت را به دو داد . و او در بلاد ماورء النّهر ، به رام كردن اوضاع براى خليفه پرداخت و خوارزم و سمرقند و بعضى بلاد ديگر را بگرفت و ويرانى و ستم و كشتار بسيار كرد . عاقبت ، سربازانش در لشكركشى به فرغانه بر او شوريدند و او را كشتند .