راههاى درمان جديد بياورد و روشهاى تازه‌اى در طب سنتى بگشايد . وى اوجى را در طب اسلامى جلوه‌گر مىسازد و تأثير وى در جهان اسلام و نيز در مغرب زمين در تقريباً همهء شاخه‌هاى علم طب از اندازه بيرون است . شهرت وى در هزار سال گذشته گواهى بر نقش مؤثر او در تاريخ پزشكى اسلام و نيز در تاريخ پزشكى مغرب زمين است . » « 1 » ديگر پزشك نامدار و صاحب تأليف ، على بن عباس مجوسى اهوازى است كه در مغرب زمين به Haly Abbas شهرت دارد . كتاب كامل الصناعه ، معروف به كتاب الملكى reegius ) ( Liber وى نه تنها بازتاب دانش فراوان او از مطالعهء آثار ديگران است ، بلكه در تأليف آن تجربهء وسيع شخصى او نيز سهمى عمده داشته است . ابوالقاسم زهراوى ( منسوب به شهر الزهراء قرطبه ) ، نويسندهء كتاب التصريف در پزشكى و على بن عيسى ، نويسندهء كتاب تذكرة الكحالين ، و عمار موصلى سرآمد پزشكان اسلامى در اندلس ، مصر و تونس بوده‌اند . اما مشهورترين پزشك اسلامى ، ابن سيناست كه در مغرب به Avecina شهرت دارد . او حرفهء پزشكى را پيش خود آموخت و در 18 سالگى پزشكى صاحب نام شد . « دسترسى داشتن وى به كتابخانهء بزرگ سلطنتى در سمرقند و تجربهء بالينى و قدرت عقلى كه وى را به صورت بانفوذترين و معروف‌ترين دانشمند و فيلسوف زمان خود درآورده بود ، به وى اين اجازه را داد كه علم پزشكى را چنان به صورت قطعى منظم و مُبَوّب سازد كه آثار وى در خاور و باختر تا قرنها پس از وى كمال نفوذ و تأثير را داشته باشد ، و هم امروز نيز مهم‌ترين مرجع براى كسانى است كه در هر جاى زمين به حرفت طبابت اسلامى اشتغال دارند . مهم‌ترين اثر ابن سينا كتاب القانون در طب است كه شايد با نفوذترين كتاب در سراسر تاريخ پزشكى ، حتى با در نظر گرفتن آثار بقراط و جالينوس بوده است . » « 2 » فعاليت : اگر گفته شود كه شمار پزشكان و آثار پزشكى اسلامى نسبت به علم جديد پزشكى در مغرب زمين ناچيز و غير قابل ذكر است ، چه پاسخى مىدهيد ؟

--> ( 1 ) . علم در اسلام ، ص 185 - 186 ؛ نيز ر . ك . علم و تمدن در اسلام ، ص 185 - 195 ( 2 ) . علم در اسلام ، ص 186 - 187