3 . اصل غير تمثالى بودن : در هنر اسلامى - به خلاف مسيحيت - تمثال راهى ندارد . هنگامى كه وارد يك معبد هندى يا كليساى مسيحى مىشويم ، شىء مركزى كه توجه ما را به خود جلب مىكند نقاشى ، مجسمه يا تصويرى است كه نمايندهء مستقيم حضور الهى است . امّا هنگامى كه وارد مسجد مىشويم ، حضور خاصى كه در آن مىيابيم حضور خلأ است ؛ يعنى فقدان نقطه‌اى كه بتوان آن را مركز حضور الهى دانست ، هر چيز اشاره به حضور الهى دارد . همين خصيصه نتايج كاملًا متفاوتى را در هنر اسلامى ، در معمارى و شهرسازى اسلامى و جز آنها به وجود مىآورد . » در حقيقت آن حضورى از الوهيت كه در ديگر اديان با رسم تصوير نشان داده شده در معمارى اسلامى از طريق طرحهاى هندسى متقارن بيان شده است . 4 . اصل رئاليسم : رئاليسم در هنر اسلامى به معناى وفادار ماندن به ذات و حقيقت چيزهاست . در هنر اسلامى تلبيس راه ندارد . اين هنر مىكوشد تا از فريب بپرهيزد . نمىخواهد چيزى بسازد كه آنچه مىنمايد نباشد . يعنى از سه بعدى نشان دادن دو بعدى پرهيز مىكند . كاغذ دو بعد دارد و آن را سه بعدى نشان دادن خود فريبى است و همين اعتقاد موجب پيدايش هنر مينياتور گرديد . « 1 » فعاليت : ديدگاه سه تن از فقيهان را دربارهء نقاشى در اسلام انتخاب و با هم مقايسه كنيد . 2 . انواع بناهاى اسلامى بناهاى اسلامى ، نظر به كاركردشان ، به دو نوع مذهبى و غير مذهبى قابل تقسيم‌اند . 1 - 2 . بناهاى مذهبى 1 - 1 - 2 . مسجد : از ميان بناهاى مذهبى ، مسجد نخستين و اصلىترين بناى اسلامى است و تاريخ بناى آن به نخستين روزهاى ورود پيامبر ( ص ) به مدينه منوره بازمىگردد . ايشان در اقامت چند روزهء خود در محل قبا ، در آنجا مسجدى بنا كردند و پس از ورود به شهر مدينه نيز بناى مسجدى را با معمارى بسيار ساده‌اى برافراشتند .

--> ( 1 ) . ر . ك . راز و رمز هنر دينى ، تنظيم و ويرايش مهدى فيروزان ، ص 75 - 87