و كتابخانهء شاه گرديزى در ملتان هر يك نسخه‌هاى خطى عربى و فارسى بسيارى را در خود جاى داده است . « 1 » 2 - 7 . هندوستان كتابخانه‌هاى هندوستان آثار عربى و فارسى فراوانى را از دورهء اسلامى در خود جاى داده است كه برخى از آنها چندين جلد فهرست دارد . 1 . كتابخانهء خدابخش در پتنه بيش از پنجاه هزار نسخهء خطى كتابهاى عربى و فارسى دارد ؛ 2 . كتابخانهء آصفيه در دكن كتابهاى فارسى بسيارى دارد كه فهرست آنها به چندين جلد مىرسد . 3 . كتابخانهء دانشكدهء پزشكى هند در حيدرآباد دكن ، در حدود دو هزار نسخهء خطى پزشكى ايرانى دارد . 4 . كتابخانهء دانشگاه عليگره : در اين كتابخانه كتابهاى فارسى و عربى بسيارى به چشم مىخورد . 5 . كتابخانهء رضا - در رامپور كه ساختمان آن و نيز اقامتگاه دانش‌پژوهان ملى شده است ، كتابهاى خطى فارسى بسيارى دارد . 6 . كتابخانهء ملا فيروز و كاما در بمبئى داراى كتابهاى گرانبهاى خطى فارسى و عربى بوده و از جمله نسخهء خطى كهن « برزونامه » « 2 » در اين كتابخانه موجود است . « 3 » علاوه بر اينها در كتابخانهء مدرس ، كتابخانهء آسيايى بنگال در كلكته كتابخانهء ملى اللّه‌آباد ، كتابخانهء دانشگاه سرى نگر ، كتابخانهء مهرجى رانا در نوسارى ، كتابهاى خطى فارسى و عربى بسيارى وجود دارد . « 4 » نتيجه‌گيرى آثار موجود تمدن اسلامى در هند و پاكستان كه شمارى از آنها را در اين فصل برشمرديم ، بيانگر اين حقيقت است كه انديشهء ايرانى ، به ويژه در زمينه هنر ، معمارى و ادبيات در آن سرزمينها به

--> ( 1 ) . نفوذ فرهنگ و تمدن ايران و اسلام در هند و پاكستان ، ص 80 - 82 ( 2 ) . منظومه‌اى حماسى به فارسى منسوب به خواجه عميد عطائى ابن يعقوب ( وفات : 471 ه ) ، معروف به عطائى رازى . ( ر . ك . دايرة المعارف فارسى ) ( 3 ) . نفوذ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران در هند و پاكستان ، ص 80 - 82 ( 4 ) . همان