عبد الحسين بينش

197

آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي )

به مهربانى رفتار كرد و به سران هندو منصب داد و آنان را در خدمت خود نگاه داشت . ولى با فراخوان وى به مركز خلافت ، شاهزادگان و راجه‌هاى هند بر ضد خليفه علم مخالفت برافراشتند . 3 . بنىعباس : منصور خليفهء عباسى ( 136 - 158 ه ) با اعزام سپاهى بساط امويان را در هند برچيد . در روزگار مأمون ( 198 - 218 / 813 - 832 ) شمار بسيارى از خانواده‌هاى عرب به آنجا مهاجرت كردند و مستعمرهء وسيع عربى را پى ريختند . 4 . غزنويان : تاريخ واقعى هند اسلامى با حملهء سلطان محمود غزنوى ( 389 - 421 ه ) آغاز مىشود . وى ميان سالهاى 391 - 417 ه / 1000 - 1026 م هفده بار هندوستان را هدف لشكركشيهاى خود قرار داد و به حكومت عربها در سند پايان بخشيد . 5 . غوريان : « 1 » در دورهء اين خاندان پايه‌هاى هميشگى اسلام در هند استوار گرديد . شهاب‌الدين غورى در سال 572 ه / 1196 م به هند لشكر كشيد و غزنويان را از آنجا برانداخت . جانشينان وى دامنهء اسلام را تا سواحل شرقى هند گسترش دادند . 6 . مماليك : اين سلسله به دست يكى از غلامان شهاب‌الدين غورى به نام قطب‌الدين ايبك تشكيل گرديد و امپراتورى واقعى مسلمانان هند را پديد آورد . اينان پس از رسيدن به حكومت دست مسلمانان غير ترك را از همهء امور كوتاه كردند . 7 . تركان خَلَج : اينان در سال 689 ه / 1290 م در دهلى به قدرت رسيدند . در روزگار خلجها تمايز ميان ترك و غير ترك از ميان رفت و راه ترقى و پيشرفت به روى هندوان تازه مسلمان و حتى مردم غير مسلمان باز شد و اسلام در هند جنوبى توسعه و ترقى بيشترى پيدا كرد . 8 . تُغلقيه : اين سلسله از سال 720 تا 815 ه ( 1320 - 1412 م ) در دهلى حكومت داشتند و دامنهء حملات خود را تا جنوبىترين نقاط هند گسترش دادند . همزمان با حكومت اين خاندان ، تيمور هند شمالى را مورد تهاجم قرار داد و پايه‌هاى حكومتشان را در دهلى تضعيف كرد . 9 . سادات دهلى : اين سلسله از 817 تا 855 ه فرمانروايى كردند . مؤسس خاندان از سوى امير تيمور بر مولتان گماشته شد و پس از آن قلمروش را به سوى دهلى گسترش داد . وى عنوان شاهى را بر خود ننهاد ، بلكه به عنوان رايات اعلى بسنده كرد .

--> ( 1 ) . غوريان يا آل شنسب : سلسله‌اى از سلاطين و امراى محلى ولايت غور كه از عهد صفاريه در آن ولايت حكومت‌مستقل كم اهميتى داشته‌اند و بعدها رفته رفته قدرت و نفوذى در آن حدود كسب كرده از حدود سنهء 543 تا 612 ه گذشته از ولايت غور و فيروزكوه در غزنين و بلاد مجاور نيز حكومت كرده‌اند . ( دايرة المعارف فارسى )