عبد الحسين بينش
150
آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي )
مسجد الاقصا را بنا كرد . از آن پس بارها مسجد بر اثر زلزله خسارت ديد و بازسازى شد . در دو نوبت هم به وسيلهء مسيحيان و يهوديان مورد تعرض قرار گرفت و صدمه ديد . بار نخست به سال 1118 ميلادى بود كه مسيحيان مسجد را در جنگ صليبى اول مورد تهاجم قرار داده و بخشهايى از آن را محل انبار وسايل و لوازم خود ساختند و هنگام حملهء به شهر ، هزاران تن از مسلمانان را در آنجا به شهادت رساندند . 88 سال بعد مسجد الاقصى به روزگار صلاحالدين ايوبى بار ديگر به دست مسلمانان افتاد و تعمير و بازسازى گرديد . « 1 » بار دوم ، مسجد الاقصى در سال 1969 م در آتش قهر و كينهء يهوديان سوخت ؛ در اين سال صهيونيستها مسجد الاقصى را به آتش كشيدند كه بر اثر آن گنبد مسجد خسارت ديد و منبر بسيار زيباى صلاحالدين با هشتصد سال قدمت سوخت . اين نوبت نيز سراسر جهان اسلام براى بازسازى مسجد الاقصى بسيج گرديد و معماران و مهندسان بسيارى به آن جا گسيل شدند و آن را بازسازى كردند . « 2 » ساختمان كنونى مسجد الاقصى 5 / 81 متر طول و 5 / 54 متر عرض دارد . سمت شمالى مسجد از بيرون هفت ايوان طاقنماى بسيار زيبا دارد كه همه از سنگ تراش ساخته شدهاند . درب بزرگ ورودى مسجد ، در ايوان ميانى قرار دارد كه از ديگر ايوانها بلندتر است و طاقنمايى بلندتر از ديگر طاقنماها دارد ؛ و بر روى آن نيز طاقنماهايى كوچكتر باستونهاى مرمرين زيبا تعبيه شده است . « 3 » داخل مسجد نيز شش رديف ستون آزاد و دو رديف ستون جانبى متصل به ديوارهاى شرقى و غربى وجود دارد . سقف مسجد در بخش ميانى به شكل شيروانى و در ديگر بخشها طاقنما مىباشد . دو رديف ستونهاى ميانى و سقف شيروانى شكل روى آنها از ديگر قسمتها بلندتر است . برخى از ستونهاى قسمت غربى مسجد كه قديمىترين قسمت مسجد نيز به شمار مىآيند از سنگ و آجر ساخته شده و پهناى بيشترى دارند . ابعاد اين ستونها 3 * 2 متر است و با گچ نماكارى شدهاند . در قسمتهاى مركزى و شرقى مسجد ، ستونهاى سنگى و از بهترين نوع سنگهاى مرمر درخشان و شفاف جهان هستند كه به رنگهاى گوناگون سياه ، سبز ، بنفش ، سفيد شيرى ، كبود
--> ( 1 ) . همان ، 106 - 107 ( 2 ) . همان ، 109 - 111 ( 3 ) . همان ، ص 117