جدا شدن عراق از آن ، بغداد به عنوان پايتخت عراق جديد شناخته شد . شهرى كه امروزه زير اشغال سربازان امريكا و متحدانش بدترين روزهاى تاريخ خويش را سپرى مىكند . ناگفته نماند كه بغداد با همهء شكوه و عظمتش شاهد رفتارهاى غير انسانى حكمرانان جبار و سنگدل بنىعباس نيز بوده است . آنان كه در آغاز با شعار حمايت از اهل بيت ظاهر گشتند ، پس از رسيدن به قدرت ، نسبت به خاندان علوى بيداد فراوان روا داشتند و امامان و پيشوايان شيعى را يا به زجر و شكنجه در زندان نگاه مىداشتند و يا با شيوه‌هاى وحشيانه به قتل مىرساندند . 2 - 1 - 2 . نجف اشرف : ناحيهء نجف بر كنارهء پشتهء ( سرزمين نسبتاً مرتفع ) غرب عراق جاى دارد ؛ كه در روزگار ساسانيان و پادشاهان آل منذر ، به دليل برخوردارى از چشم‌اندازى زيبا ، تفرجگاهى بهارى محسوب مىگرديد . با اينكه اين ناحيه به دليل نداشتن آب روان ، استعداد سكنا گزيدن را نداشت ، پس از كشف قبر حضرت على ( ع ) در سال 170 ه ، به فرمان هارون الرشيد ، بر آن بارگاهى ساخته شد ؛ و از آن پس نجف در كانون توجه ارادتمندان به خاندان علوى جاى گرفت و هنوز سدهء چهارم هجرى فرا نرسيده بود كه شهرى آباد شد و در سده‌هاى ششم و هفتم به يكى از شهرهاى مهم عراق مبدل گرديد . « 1 » نجف اشرف يكى از مراكز بزرگ علمى جهان اسلام به شمار مىرود . از آن هنگام كه محمد بن حسن طوسى ( قرن 5 ) تدريس علوم دينى را در آنجا آغاز كرد ، اين شهر همچون كانون انديشه‌هاى دينى در جهان اسلام مىدرخشد ؛ و علوم اسلامى مثل فقه ، تفسير ، حديث ، كلام و نيز علوم ديگرى چون فلسفه و منطق ، بر طبق مكتب اهل بيت ( ع ) در اين شهر ترويج مىگردد . چنان كه علوم ادبى اين حوزه نيز از اسلوب و روش ويژهء خودش بهره‌مند است . عالم بزرگ شيعى ، محمد بن حسن طوسى ( شيخ الطايفه ) ، پس از فتنه‌اى كه با ورود سلاجقه به بغداد ، در سال 448 ه ، ميان شيعيان و سنيان روى داد ، از آن شهر به نجف كوچيد . از آن پس بود كه اين شهر نه تنها جايى زيارتى ، بلكه كانونى علمى به شمار آمد . با مرگ شيخ طوسى ، حوزهء نجف به ركود گراييد و شهرهاى حله و كربلا به ترتيب جايگزين آن شدند . شايد دليل ركود نجف سختى معيشت در آن به سبب كمبود آب بوده است كه با اقدام شاه اسماعيل و شاه طهماسب صفوى و پس از آن حفر كانال هندى در سال 1803 م با پشتيبانى مالى پانصد هزار روپيه‌اى حسن

--> ( 1 ) . دايرة المعارف فارسى ، مصاحب