جهان غرب درمانده بودند ، براى به تعويق انداختن آهنگ انحطاط چاره‌اى نديدند ، مگر درگيركردن همهء تمدن‌هاى ديگر كه به نوعى در معرض تمدن پيشرفته و يا فرهنگ منحط غرب قرار گرفته بودند . اينان با طرح نظريه فراسوى جنگ سرد ، به خطرِ شكل‌گيرى كانون‌هاى مقاومت در برابر تمدن غرب پرداختند . طرح نظريه بعد از جنگ سرد بيشتر ترسيم اوضاع آيندهء روابط بين‌الملل بود تا وضعيت آشفتهء فرهنگى و انحطاط اخلاقى غرب ؛ چنان كه فولر كارشناس ارشد سابق امور خاورميانهء سازمان سيا بدون توجه به بحران‌هاى درونى جهان غرب به ويژه آمريكا اشاره مىكند : جهان در ورطهء يك بحران فرهنگى بىسابقه گرفتار شده است . فرضيات برترى فرهنگى غرب به ويژه در دامن دو پيكرهء فرهنگى اسلام و تمدن كنفسيوسى به شدّت مورد حمله قرار گرفته است . چنانچه ساير نقاط جهان كه نوعاً از سوى غرب بىارتباط با منافع غرب تلقى مىشوند ، در جستجوى ايفاى نقش بارزترى در صحنهء مسائل بين‌المللى باشند ، اين دو جريان خفى مىتوانند به خصومت‌هاى اقتصادى ، سياسى و حتى نظامى تبديل شوند . « 1 » با اين رويكرد ، دو هدف بزرگ غربيان محقق مىشد : نخست بحران حل ناشدنى درونى كه اكنون علاج قطعى نداشت ، به تعويق مىافتاد و دوم منزوى كردن طرفداران ايدئولوژى اسلامى و دينى و به عبارتى نوبنيادگرايان اسلامى . « 2 » اين طرز برخورد ، ناشى از ترس غربيان از تهديد جدى اسلام‌گرايى در ميان ممالك تابع تمدن غربى بود . يافتن هويت دينى آن‌هم از منظر قرآن و تجديد حيات تمدنى آن ، خطرى جدى براى تشديد بحران درونى تمدن غرب بود . اشتراك مذهبى مسلمانان با مسيحيان در بسيارى از موارد موجب مىشد دو مذهب اسلام و مسيحيت در مورد معتقدات مشتركى چون يگانگى منشأ توحيدى و خير و شر ، عدالت ، روح برادرى ، مالكيت و . . . به گفتگو بنشينند . اين حقيقت كه همهء مسلمانان ، مسيح عليه السلام را معصوم و پيامبر خدا و فرستاده او مىدانند ، امرى است انكارناپذير ، و اينكه قرآن - آخرين كتاب آسمانى و معجزه آخرين فرستاده

--> ( 1 ) . به نقل از ساموئل هانتينگتون ، نظريه برخورد تمدنها ، هانتينگتون و منتقدانش ، ترجمه و ويرايش مجتبى اميرى وحيد ، ص 24 . براى اطلاع بيشتر از آراء و نظرات گراهام فولر و يان لسر بنگريد به : احساس محاصره ژئوپولتيك اسلام و غرب ، ترجمه عليرضا فرشچى و على اكبر كرمى . ( 2 ) . ساموئل هانتينگتون ، نظريه برخورد تمدنها ، هانتينگتون و منتقدانش ، ترجمه و ويرايش مجتبىاميرى وحيد ، ص 272 و 273 .