سرمايه فرهنگى و معنوى جهان اسلام جهان اسلام شامل همهء اقوام پراكنده و متنوعى است كه به رغم همهء تفاوت‌هاى ظاهرى داراى مشتركات بسيارى است . مهم‌ترين سرمايه‌هاى فرهنگى و معنوى كه كانون‌هاى پراكنده مسلمان و يا اين اقوام نامتجانس را گرد هم مىآورد ، اصولى است كه هريك به‌تنهايى سهم مهمى در وحدت معنوى جهان اسلام دارند . اين اصول عبارتند از : 1 . قرآن كريم : كتاب دينى مشترك ميان همهء مسلمانان با مذاهب و يا مسلك‌هاى متفاوت اسلامى - اعم از شيعه و سنى - است كه همهء بار معنوى جهان اسلام را بر دوش مىكشد . اين كتاب آسمانى كه مهم‌ترين عنصر جدايىناپذير هويت اسلامى است ، كليد راهنماى مسلمانان و رمز موفقيت زندگى آنان است ؛ چه آنكه نظام معرفتى اسلامى بر بنياد آموزه‌هاى آن مىگردد . 2 . قبله مشترك : مكه مكرمه كه مركزيت تفكر توحيدى ، يادگار ابراهيمى ، نخستين مهبط وحى و كانون نضج نهال اسلام است ، نزد مسلمانان اهميتى درخور توجه دارد . مسلمانان در همهء نقاط عالم همواره در پنج وقت مشخص به سوى قبله رو نهاده ، سر بر سجود عشق مىسايند . 3 . آيين حج : اين آيين به گونه‌اى شايان توجه عامل وحدت همه مسلمانان در اقصى نقاط جهان است ؛ زيرا هر ساله در ايامى خاص ( دهه اول ذىالحجه ) مسلمانان براى اداى اين فريضه عبادى در مكه گردهم مىآيند و ضمن ملاقات و رويارويى به تبادل نظر مىپردازند . 4 . مسجد : يكى ديگر از مهم‌ترين عناصر مشترك ميان مسلمانان ، كانون عبادى مسجد است كه زيباترين تجسم خارجى بينش اسلامى در آن متجلى است ؛ چنان كه با رشد و گسترش اسلام در اقصى نقاط جهان بناى مسجد نيز مورد توجه حكمرانان و معماران مسلمان قرار گرفت . از عوامل و انگيزه‌هاى بنيادى ساخت مسجد در مناطق گوناگون و يا شهرها و روستاها و مركز اسلامى ، همانا نقش و كاركردهاى مختلف عبادى ، فرهنگى ، سياسى و حتى اجتماعى و اقتصادى آن است . مسجد اسلامى با دارا بودن آرايه‌اى يكسان و تزئينات و نوع معمارى مشابه ، و حتى مؤلفه‌هاى يكسان چون منبر ، مأذنه و محراب وجه مشترك ميان همه مساجد در سرزمينهاى دور و نزديك است . 5 . زبان عربى : زبان وحى و قرآن كريم و ادعيه اسلامى است كه بخش‌هاى وسيعى از جهان اسلام را تحت پوشش دارد . علاوه بر برخى كشورها كه زبان رسمىشان عربى است ، ساير مسلمانان جهان نيز در سايه زبان عربى به يكديگر پيوند مىخورند . خواندن نماز به شكل واحد در