فاطمه جان احمدى

229

تاريخ فرهنگ وتمدن اسلامى ( فارسي )

از ديگر هنرهاى شرقى كه به جنوب اروپا راه يافت موسيقى است . آشنايى ديرين ملل مسلمان با مضامين موسيقى ، عرصه مناسبى را براى موسيقىدانان مسلمان ايجاد نمود تا در نهايت خوش‌طبعى آلات جديدى چون نى ، رباب ، قانون ، دف و حتى سنتور را اختراع نمايند . موسيقىدانان مسلمان كه عمدتاً از دانشمندان طراز اول عصر خود بودند هرگز از كاركرد درمانى موسيقى غافل نبودند و شخصيت برجسته‌اى چون فارابى مبدع رُباب و قانون سرآمد موسيقىدرمانى به شمار مىآيد . از ديگر ناموران عرصه موسيقى ابن‌سينا ، حسن بن هيثم و از همه مهم‌تر محمد بن احمد خوارزمى است كه تأليفات او در عرصه موسيقى تحولات عظيمى را در اروپا ايجاد نمود . ترجمه كتاب‌هاى فارابى و بخش‌هايى از آثار موسيقايى ابن‌سينا و ساير موسيقىدانان مسلمان در دستور كار مترجمان اروپايى قرار گرفت و تا مدت‌هاى مديد اوزان و بحرهاى موسيقى اسلامى در مدارس و مراكز علمى اروپا تدريس مىشد . در كنار همهء مضامين هنرى پيش‌گفته ، فن معمارى اسلامى نيز به اروپا راه يافت . دانش و تبحر استادكاران و معماران برجسته اسلامى كه آثارى بديع و بناهاى شگرفى چون مساجد و قصرها و مقابر را بوجود آورده بودند ، سرلوحهء كار معماران غربى قرار گرفت . نوآورىهاى معماران اسلامى در گنبدسازى و ساخت كنگره‌هاى قصرها و بناى معمارىهاى آجرى و پردازش هلال‌هاى مدور نوك‌دار نعلى در جريان ارتباط ميان مسلمانان و اروپائيان به مغرب زمين نفوذ يافت و معمارى اروپا را از خود متأثر نمود . وجود كليساهاى مسيحى ملهم از معمارى اسلامى در فرانسه و يا ساخت برج‌هاى زيباى اروپايى برگرفته از فن معمارى اسلامى در مغرب زمين ، بيانگر نفوذ بىشائبهء معمارى اسلامى در اروپاست . « 1 » ورود واژه‌هاى اسلامى به زبان‌هاى غربى واژگان اسلامى از طرق مختلف به زبان‌هاى غربى راه يافت . از ميان اين راهها چهار طريق اصلى انتقال واژگان اسلامى به زبان غربى عبارتند از : 1 . ترجمه آثار غربى و معادل‌سازى واژگان عربى . 2 . رويارويى مستقيم از طريق فتوحات اسلامى يا جنگ‌هاى صليبى و يا بازرگانى و تجارت .

--> ( 1 ) . كريستين پراميس ، تاريخ هنر اسلامى ، ترجمه مسعود رجب‌نيا ، ص 117 .