سه . نقاشىهاى تزئينى و كاربرد تصاوير انسانى توأم با تصاوير گياهى در بيشتر تصاوير و نقش‌مايه‌هاى اين دوره موجود است . چهار . تنديس‌هاى اين دوره چندان با كيفيت نبوده و بيشتر ملهم از ايران و آسياى مركزى است . 3 . هنر اسلامى در عصر عباسيان حكومت امويان در سال 132 هجرى با شكست و فرار مروان بن محمد ، آخرين خليفه اموى « 1 » به مصر منقرض شد و خورشيد اقبال خلافت عباسيان ( 656 - 132 ق ) به مدد ايرانيان دميدن گرفت . « 2 » عباسيان وارث امپراتورى وسيعى شدند كه از شرق و غرب بسيار گسترده بود . نخستين اقدام عاجل منصور ، دومين خليفه عباسى ساخت شهر نوبنياد بغداد و انتقال مركزيت خلافت بدانجا بود . اين اتفاق مهم تأثيرات شگرفى بر همهء ساختار تمدنى عباسيان نهاد و به تبع آن فرهنگ و تمدن اسلامى را نيز از خود متأثر نمود . نزديكى دربار خلافت اسلامى به كانون‌هاى تمدنى ايران و حضور بىشائبهء وزيران دانش‌دوست ايرانى در عرصه علم ، سياست و فرهنگ ، رشد فزايندهء مفاهيم تمدنى را در پى داشت . آنچه در اين طريق مؤثر مىافتد ، عدم‌جمود فكرى خلفاى نخستين آل‌عباس در نتيجهء امتزاج با ساير فرهنگ‌هاى مجاور جهان اسلام بود كه در اين ميان مربيان و دانشوران ايرانى نقش مهمى برعهده داشتند . از سوى ديگر ، نياز خلفا به طرح مفاهيم جديد از يك سو ، و نداشتن بحران مشروعيت سياسى همچون امويان « 3 » از ديگر سو موجب شد فراغ‌بالى در همهء عرصه‌ها پديد آيد و

--> ( 1 ) . ثعالبى ، سقوط الدولة الأموية و قيام الدولة العباسية ، ص 211 . ( 2 ) . يوسف العش ، تاريخ عصر الخلافة العباسية ، ص 14 . ( 3 ) . امويان همه اقتدار و مشروعيت سلطه سياسى خود را از قبيله عرب و مسئله پاتريمو نياليسم ( سنت‌گرايى و پدرسالارى كه در نهايت به سلطنت مىرسيد ) مىگرفتند و نه از خلافت راستين پيامبر صلى الله عليه و آله ، از اين رو در تمام دوران خلافت ، امويان با بحران مشروعيت مواجه بودند . اما در مقابل ، آنچه توانست به پيروزى زودهنگام عباسيان بينجامد ، شعارهاى پرمايه و نسب هاشمى بودن آنها بود ؛ امرى كه به مشروعيت مذهبى و سياسى آنها نيز مىانجاميد . عباسيان با طرح وراثت اعمام ، همهء اعتبار پيامبر صلى الله عليه و آله را در ابتدا يك جا در خود جمع كردند . از اين رو ، مدت خلافت امويان كه بر بنياد مشروعيتى كم‌اثر و بىدوام فراهم شده بود ، خيلى زود به‌سر آمد ، اما در عوض خلافت عباسيان با بازتوليد مشروعيت مذهبى خود و تأكيد بر اجداد هاشمى و انتساب به آل‌رسول ، توانست چهار قرن بر سرير خلافت تكيه زند .