دعوت به عبادت خالصانه يگانه معبود مىكرد و از طاغوت‌هاى رنگارنگ هزار چهره برحذر مىداشت ، تلاش خود را آغاز كردند و گاهى طعم خوش بندگى را چشيدند و رنگ خدايى گرفتند و گاه مانند ساير امت‌ها گرفتار رنگارنگى بىرنگ طاغوت‌ها شدند و اين گونه بود كه تاريخ مسلمانان رقم خورد . از قرون گذشته دست‌هاى پنهان و پيدا تلاش داشتند ، آيندگان از خدمت مسلمانان به قافله بشريت ، كم‌اطلاع يا بىاطلاع باشند . از اين رو به هنگام نگارش تاريخ جهان ، از يونان آغاز و با ناديده گرفتن مسلمانان به قرون وسطاى اروپا مىپرداختند و بالاخره به امروزه مىرسيدند ، گويا تاريخ بشريت نسبت تساوى با تاريخ اروپا و يونان دارد و غير از آن هيچ است و هيچ ، لذا وقتى از اروپاى وسطى و تاريخ تاريك آن سخن مىگفتند تمام جهان بشريت را در ظلمت فرومىبردند كه خاموشى اروپا ، خاموشى جهان بود ولى آيا به راستى چنين بود ؟ هر چند تاريك نشان دادن قرن وسطاى اروپايى خود داستانى ديگر نزد اينان داشت . اما در آسيا و گوشه‌اى ديگر از اروپا كه اندلس نام داشت ، مسلمانان مُلهم از آموزه‌هاى اسلامى تلاش بىوقفه‌اى را آغاز كرده بودند كه با فتح قله‌هاى علم و انديشه ، برگ زرينى بر تاريخ بشريت بيفزايند ، تلاشى كه امروز از سوى دانشمندان منصف جهان مورد تقدير قرار مىگيرد . آشنايى با اين پيشينه تاريخى از سويى ، مشاركت مسلمانان و ايرانيان را در حفظ ، ارتقا و گسترش فرهنگ انسانى و علم و تمدن بشرى ، نشان مىدهد و از سوى ديگر به اين باور كمك خواهد كرد كه ما مىتوانيم با تكيه بر آموزه‌هاى اسلامى و استعدادهاى خدادادى بار ديگر نقش سازنده‌اى در پيشبرد قافله فرهنگ و تمدن جهانى داشته باشيم كه : « إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ مَا بقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بأَنْفُسِهمْ . » كتاب حاضر ، حاصل كوشش جمعى از نويسندگان باانگيزه و فاضل اين مرز و بوم است كه تلاش كرده‌اند گوشه‌اى از تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامى را كه ايرانيان در ساختن آن سعى مضاعف داشته‌اند ، به نگارش درآورند . از آنجا كه كتاب ويژه دانشجويان رشته‌هاى پزشكى است ، در دو بخش سامان يافته است : بخش اول كه به اختصار به تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامى پرداخته ، تلخيصى از كتاب فرهنگ و تمدن اسلامى است كه پيش‌تر از سوى اين معاونت منتشر شده است و از سوى