زهرا اسلامى فرد
67
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( فارسي )
5 . پزشكى يكى از شاخههاى مهم علوم كه مسلمانان در آن درخشيدند و ضمن استفاده از ميراث گذشتگان ، با نوآورىهاى خود آن را پربارتر نمودند ، علم پزشكى است . اسلام كه راهنماى همه جنبههاى زندگى بشرى است ، درباره اصول كلى طب و بهداشت نيز دستورهايى به مؤمنان داده ؛ چنان كه مثلًا در چند آيه از مسائل طبى بهطور كلى سخن رفته و احاديثى از پيامبر اسلام ( ص ) نيز درباره سلامت و بيمارى و بهداشت نقل شده است . مجموعه سخنان پيامبر ( ص ) در مسائل طبى بهدست نويسندگان مسلمان مدون شده كه به طب النبى معروف گرديده است . بىشك اين احاديث در فراهم آمدن زمينه كلى رشد طبابت در اسلام تأثيرى درخور داشته است . « 1 » افزون بر اثر ياد شده ، كتابهاى ديگرى از پيشوايان معصوم ( عليهم السلام ) نيز با عنوان طب الائمه ، طب الصادق و طب الرضا برجاى مانده است . ناگفته نماند در همان قرون اوليه اسلامى كه مسلمانان با فرهنگها و تمدنهاى ديگر آشنا شدند ، يكى از كارهاى مهم كه در گسترش تمدن مسلمانان تأثيرى بسزا داشت ، ترجمه كتابهاى علمى اقوام و ملل ديگر بود . « 2 » طب نيز يكى از علومى بود كه مسلمانان در زمان منصور خليفه عباسى به نقل و ترجمه آن دست يازيدند . نخستين پزشكى كه در زمان منصور به بغداد آمد و برخى از كتابهاى پزشكى را به عربى ترجمه كرد ، جورجيس بن بختيشوع بود . او پزشكى حاذق بود كه رياست بيمارستان جندىشاپور را پيش از آمدن به بغداد برعهده داشت . « 3 » نمايش تصوير تصوير شماره 5 - تصوير چشم با پردهها و اعصاب مهم آن كه چشم را با مغز مربوط مىسازند ، بر حسب شناخت ابنالهيثم ، ترسيم شده به وسيلهء داماش
--> ( 1 ) . همان ، ص 199 و 200 . ( 2 ) . يعقوب جعفرى ، مسلمانان در بستر تاريخ ، ص 177 . ( 3 ) . جرجى زيدان ، تاريخ تمدن اسلام ، ص 554 .