سياست و تجارت آنها سودمند باشد . 2 . هدف از تأسيس اين مدرسه ، خدمت به شاه انگلستان و دولت‌هاى آن است . 3 . توسعه مرزهاى كليسا ، يعنى تسخير سرزمين‌هاى مشرق‌زمين از طريق مسيحىكردن مردمان آن با استفاده از زبان‌هاى محلى كه شرق‌شناسان آن را آموخته‌اند . اين مرحله را مىتوان مرحله بلوغ و پختگى پديده شرق‌شناسى ناميد كه در آن عمليات شرق‌شناسى تابع برنامه مىشود و از راه‌هاى مختلف ، اهداف استعمارى ويژه‌اى دنبال مىگردد . اين اهدافِ ابتدايى و بسيط ، مخصوص سده‌هاى 17 و 18 ميلادى بوده است . پس از اين ، مرحله ديگرى در تاريخ شرق‌شناسى پديد آمد كه اهداف آن ضمن گسترش ، پيچيدگى و عمق خاصى يافت . پاره‌اى از شرق‌شناسان كنونى به چيزى كمتر از مسخ كردن كامل هويت مذهبى ، ملى ، قومى ، اقليمى ، تاريخى و فرهنگى ملل مسلمان راضى نمىشوند . برخى از آنها به مجرد آنكه يكى از زبان‌هاى شرقى را دست و پا شكسته مىآموزند ، درباره همه‌چيز اسلام و مسلمانان - از حكمت متعاليه گرفته تا هنر و ادبيات و نهضت‌هاى اسلامى و آداب و رسوم و فقه و شريعت و تاريخ - نظر مىدهند . « 1 » به‌طور كلى شرق‌شناسى در كاوش‌هاى عربى و اسلامى خود داراى انگيزه‌هايى بوده است . كه از حيث شدت و ضعف با يكديگر متفاوت‌اند . اين انگيزه‌ها به سه دسته كلى تقسيم‌مىگردد : 1 . پژوهش‌ها و بررسىهايى كه به انگيزه‌هاى تبشيرى انجام مىگيرد ؛ 2 . پژوهش‌هايى كه در پس آنها اهداف استعمارى نهفته است ؛ 3 . تحقيقاتى كه صرفاً به انگيزه‌هاى علمى صورت مىپذيرد . « 2 » درهرحال ، شرق‌شناسان با بررسى جوامع شرقى ، تصويرى از آن به‌دست مىدهند و سپس براساس آن ، به حوزه رهبرى دولت‌هاى استعمارگر ، راهنمايىهايى مىكنند تا آن حوزه ، رهبرى خود را بر جوامع شرقى ادامه دهد .

--> ( 1 ) . بنگريد به : حسين عبداللهى خوروش ، فرهنگ اسلام‌شناسان خارجى ، ج 2 ، ص 39 - 7 . ( 2 ) . محمدحسين على الصغير ، المستشرقون والدراسات القرآنيه ، ص 15 .