زهرا اسلامى فرد
11
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( فارسي )
مقدمه يكى از حوزههايى كه در قلمرو اسلامشناسى مجد و عظمت اسلام را بهگونهاى شايسته وبايسته به منصه ظهور مىرساند ، بررسى تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامى است . بىشك خاستگاه حقيقى اين فرهنگ و تمدن ، پيامبر و امامان همام ( عليهم السلام ) بودند كه علم و معرفت از آنها جوشيد و جريان آن اقصى نقاط عالم را درنورديد . اسلام در اندك زمانى پس از ظهور ، در بخش وسيعى از جهان گسترش يافت و اين يكى از شگفتآورترين پديدههاى تاريخ بهشمار مىرفت . اين دين با دستمايههاى غنى و سازندهاى كه از سرچشمه وحى مايه مىگرفت ، ارزشها و ملاكهاى نوينى را مطرح ساخت و تمدنهاى گوناگون را كه هر يك جداگانه به حيات خود ادامه مىدادند ، يك جا جمع نمود و تجربيات و ميراثهاى بشرى را به هم پيوند داد . مسلمانان با بخشى از ميراث تمدن يونانى - رومى و با جذب عناصر ايرانى ، هندى ، مصرى و ديگر تمدنها ، بناى عظيمى از فرهنگ و تمدن انسانى را پىريختند ؛ آنگونه كه پس از سده اول هجرى در زمان خلافت عباسى تأثير گستردهاى در آسيا ، اروپا و آفريقا برجاى نهادند و همين تأثير به نيرويى دگرگونساز در زندگى و انديشههاى سدههاى ميانه بدل گرديد . تمدن اسلامى در سدههاى ميانه از اهميتى بيش از تمدن بيزانس برخوردار شد و با تكيه بر بنمايه خود ، بيش از پيش فرهنگ خود را گسترد و از جهت آفرينش فرهنگى اصيل ، پرمايهتر از تمدنهاى پيشين گرديد .