محمد ابراهيمى وركيانى

87

تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )

به‌سادگى مىتوانست بنىهاشم را به زانو درآورد ؛ « 1 » زيرا براساس اين پيمان ، پيامبر ( ص ) و يارانش امنيت كامل خود را از دست مىدادند . مفاد پيمان مردم مكه بر ضد مسلمانان و بنىهاشم بدين قرار بود : 1 . ازدواج قريش با بنىهاشم ممنوع است ، ازاين‌رو كسى حق ندارد از مسلمانان و بنىهاشم زن بگيرد ، يا به آنها زن دهد . 2 . همه‌گونه خريد و روش با هواداران محمد ( ص ) ممنوع است . 3 . تجار مكه موظف‌اند هر كالايى را كه تاجرى بخواهد از بنىهاشم خريدارى كند ، آن را به قيمت كمترى در اختيار وى قرار دهند و هر كالايى را كه بنىهاشم بخواهد خريدارى كند ، آن را به قيمت بالاترى از صاحب كالا بخرند . 4 . در تمامى اختلافات احتمالى بنىهاشم با هر فرد يا گروهى ، قريشيان مىبايد كه از مخالفان بنىهاشم جانب‌دارى كنند . در اين پيمان با منع ازدواج ، راه‌هاى طبيعى حمايت قومى به روى بنىهاشم مسدود گرديد و با منع خريد و فروش با آنان نيز راه‌هاى سود و فايده اقتصادى در غيرماه حرام به روى آنان بسته شد ، ولى از آنجاكه در ماه‌هاى حرام تجار از ديگر مناطق جزيرةالعرب و بلكه خارج از آن شركت مىكردند و آنان نسبت به اين پيمان تعهدى نداشتند ، قريش ماده سومى را در اين پيمان گنجانيد تا در ماه‌هاى حرام نيز محمد ( ص ) و يارانش نتوانند سودى به‌دست آورند و با ورشكستگى روبه‌رو شوند . اما ماده چهارم ، جنگ رسمى با بنىهاشم بشمار مىآمد ؛ چه آنكه احتمال اختلاف در چنين جامعه‌اى بسيار زياد شده بود و قريش نيز به‌جاى داورى حق‌طلبانه ، موضع خصمانه خود را نسبت به بنىهاشم اعلام داشت و اين چيزى جز اعلان رسمى جنگ نبود . به همين دليل ، پيامبر و يارانش ترجيح دادند كه در شعب ابىطالب جمع شوند و زمينه هر نوع درگيرى با ديگران را از بين ببرند و شرايط دفاع از خويش را فراهم آورند ؛ گو اينكه حضور آنان در شعب دشوارىهاى زيادى درپى داشت . اين محاصرهء اقتصادى و سياسى سه سال به طول انجاميد و در اين دوران ابوطالب

--> ( 1 ) . بنگريد به : ابن‌واضح ، تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 288 .