محمد ابراهيمى وركيانى
68
تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )
قلب پيامبر نازل شده است بنابراين ممكن است بعثت پيامبر با نزول تدريجى قرآن آغاز شده باشد كه در غير ماه رمضان است ؛ ضمن آنكه اساساً بعثت پيامبر ( ص ) مىتواند همراه با نزول قرآن نيز نباشد ، بدينمعنا كه خطاب « انك رسول الله » ازجانب خداوند و توسط جبرئيل به پيامبر ابلاغ شده و سپس قرآنكريم در ماه رمضان به صورت دفعى و يا در رمضان و غير رمضان به صورت تدريجى نازل شده است . بنابراين دليل اهلسنت بر اين معنا كه بعثت پيامبر در رمضان رخ داده ، ناتمام خواهد بود . به همين دليل بر پايه احاديث اهلبيت بهتر آن است كه بعثت حضرت را در ماه رجب بدانيم . « 1 » در عين حال وقوع بعثت در غير ماه رمضان نيز قطعى نيست و از همين رو پارهاى از محققان شيعى مانند دانشمند بزرگ معاصر ، دكتر محمود شهابى در كتاب گرانسنگ ادوار فقه بر اين باور است كه بهمقتضاى احاديث ديگرى از اهلبيت مىتوان بعثت را در ماه رمضان دانست . ايشان مىنويسد : روايات اهلبيت در مورد بعثت مختلف نقل گرديده كه پارهاى از آنها نيز با يكديگر متعارض است . بر اين بنياد ، چون برخى احاديثى كه بعثت را در ماه رمضان دانسته ، مؤيد آيات قرآن است ، ما نيز اين روايات را مىپذيريم و همانند بيشتر محدثان و مورخان ، بعثت را در ماه رمضان مىدانيم . « 2 » نخستين مسلمان در اينكه از زنان مسلمان اولين فردى كه به آن حضرت ايمان آورد ، خديجه همسر ايشان بوده ، اختلافى نيست . از ميان مردان نيز هرچند در گذشته بعضى در اين معنا ترديد نمودهاند ، در حال حاضر بر اولين بودن على ( ع ) اتفاقنظر وجود دارد . « 3 » اما اينكه از اين دو ،
--> ( 1 ) . سبحانى ، فروغ ابديت ، ج 1 ، ص 230 ؛ ابنهشام ، السيرة النبوية ، ج 1 ، ص 224 ؛ طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 214 ؛ ابنواضح ، تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 377 . ( 2 ) . شهابى ، ادوار فقه ، ج 1 ، ص 69 ؛ و نيز بنگريد به : ابنواضح ، تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 377 . ( 3 ) . دكتر عبدالعزير بن عبدالله استاد دانشگاه امالقرى مىنويسد : « اولين مسلمان خديجه و اولين فرد از مردان على و پس از او زيد بن حارثه بودهاند و اما اولين فرد از غيرخانواده پيامبر ابوبكر بوده و رواياتى كه حاكى از تقدم ابىبكر است ، بر اين معنا بايد حمل شود . » ( حميدى ، التاريخ الاسلامى ، ج 1 ، ص 75 )