محمد ابراهيمى وركيانى

178

تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )

غذا خوردن آنهاست : مَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيمَ إِلا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَ أُمُّهُ صِدّيقَة كانَا يأْكلانِ الطَّعَامَ . « 1 » مسيحيان كه براساس مصوبهء دربار روم ، عيسى را فوق بشر مىدانستند و دربارهء او واژهء پسر خدا و يا تجسم انسانى خدا را - به‌عنوان يكى از « اقانيم ثلاثه » - به‌كار مىبردند ، حاضر به قبول سخن پيامبر نشدند . پيامبراكرم در اين مرحله نيز صبورانه با آنان برخورد نمود و در اوج قدرت خويش آنها را تهديد به جنگ نكرد ، بلكه با نزول آياتى از قرآن ، مأمور شد تا با آنان مباهله كند و داورى را به خدا واگذارند . ازاين‌رو به آنان پيشنهاد كرد كه خود با جمعى از زنان و مردان و كودكان مسلمان ، در برابر جمعى از زنان و مردان و كودكان مسيحى قرار گيرد و اين دو گروه همديگر را نفرين كنند تا خداوند با نزول عذاب ، طرف‌داران حق و باطل را از يكديگر متمايز سازد . « 2 » نجرانيان در آغاز پيشنهاد مباهله را پذيرفتند ، ولى در روز موعود كه مشاهده كردند پيامبر ( ص ) همراه على بن ابىطالب و يگانه دخترش فاطمه و دو فرزندشان امام‌حسن و امام‌حسين ( عليهما السلام ) براى مباهله حاضر شده و كاملًا آماده‌اند ، از مباهله با رسول‌خدا منصرف شدند . و به اين مناسبت آيهء تطهير نازل شد : « إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهّرَكُمْ تَطْهِيرًا » . « 3 » بدين‌ترتيب ، آنان با انعقاد پيمانى متعهد گرديدند كه ساليانه مبلغى ناچيز را به‌عنوان ماليات به دولت اسلامى بپردازند تا از همهء مزاياى مادى و معنوى لازم در قلمرو دولت اسلامى برخوردار باشند . از اين سو ، مسلمانان نيز متعهد شدند كه هيچ‌گونه مزاحمتى براى آنان ايجاد نكنند و هر دشمنى را كه بخواهد به آنان تجاوز نمايد دفع كنند . « 4 » متن پيمان صلح

--> ( 1 ) . مسيح ، پسر مريم جز پيامبرى نبود كه پيش از او [ نيز ] پيامبرانى آمده بودند ، و مادرش زنى بسيار راستگو بود ؛ هر دو غذا مىخوردند . ( 2 ) . آل‌عمران ( 3 ) : 61 . ( 3 ) . احزاب ( 33 ) : 33 . نيز بنگريد به : ابن‌عساكر ، تاريخ دمشق ، ج 42 ، ص 262 . ( 4 ) . ناگفته نماند كه پرداخت جزيه تا زمانى لازم بود كه مسيحيان در جبههء اسلام به‌عنوان رزمنده شركت نداشتند ، ولى پس از حصول اعتماد و حضور آنان در جنگ‌هاى اسلامى ، از پرداخت ماليات نيز معاف مىشدند و حتى به‌عنوان مؤلفة قلوبهم از كمك‌هاى اقتصادى نيز برخوردار مىگشتند .