محمد ابراهيمى وركيانى

141

تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )

غزوهء بنىالمصطلق بنىالمصطلق گروهى از مردم غطفان بودند كه در جريان جنگ احزاب حضورى جدى داشتند . اينان در فاصلهء پنج منزل يا بيشتر از مدينه به صورت عشايرى مىزيستند . به‌گفته ابن‌سعد در طبقات ، حارث بن ضرار رئيس بنىالمصطلق در صدد حملهء غافل‌گيرانه به مدينه بود و به همين‌رو جاسوسى را براى كسب خبر به مدينه فرستاد ، ولى او دستگير شد . از اين سو ، پيامبر ( ص ) نيز فردى را به داخل آنان فرستاد و مشخص شد كه اينان در صدد حمله قريب‌الوقوع به مدينه‌اند . از همين‌رو ، پيامبراكرم خود با سپاهى بر آنان تاخت و افرادى از آنان را اسير گرفت و به‌سرعت به مدينه بازگشت . قوم بنىالمصطلق پس از اين شكست مسلمان شدند . گفته شده كه بعدها وليد بن عقبه براى جمع‌آورى زكات نزد آنان اعزام شد و خبر آورد كه آنان در صددند با مسلمانان بجنگند . به همين دليل ، وى از پيامبر تقاضا كرد نيرويى براى سركوب آنان فرستد ، ولى با نزول آيه ششم از سورهء حجرات معلوم شد كه وليد از روى ترس يا غرض‌ورزى چنين گزارشى داده است . پس از آن بزرگان بنىالمصطلق خود به مدينه آمدند و گفته وليد را تكذيب نمودند . تعبير قرآن در مورد وليد و خبر او چنين است : اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! هرگاه فاسقى براى شما خبرى آورد ، دربارهء صحت آن تحقيق كنيد ؛ چه‌اينكه ممكن است با مردم بىجهت درگير شويد و درنتيجه نسبت به حادثه‌اى كه رخ داده ، متأسف شويد . « 1 » در جريان جنگ با بنىالمصطلق اختلافى بين مهاجران مكه و انصار مدينه رخ داد و عبدالله بن ابى ، رئيس منافقان مدينه تهديد كرد كه پس از بازگشت به مدينه ، عزيزان آن شهر ( اوس و خزرج ) ذليلان آن ( پيامبر و مهاجران ) را اخراج خواهند كرد ، اما پيامبر با مديريت بىنظير خود توانست آتش اختلاف را فروخواباند و منافقان را نيز رسوا سازد . به همين مناسبت سورهء منافقون نازل گرديد . پيامبر اكرم ( ص ) پس از نزول سوره منافقون نيز متعرض عبدالله بن ابى نشد و با همه اصرار افرادى مانند عمر بن خطاب حاضر نشد

--> ( 1 ) . حجرات ( 49 ) : 6 . نيز بنگريد به : ابن‌هشام ، السيرة النبوية ، ج 3 ، ص 290 ؛ واقدى ، المغازى ، ج 3 ، ص 981 ؛ فخر رازى ، تفسير كبير ، ج 28 ، ص 119 .