محمد ابراهيمى وركيانى

123

تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )

پيروزى قائل بودند ، به اين تقسيم اعتراض نمودند . يكى از معترضان سعد بن ابىوقاص بود كه اظهار داشت : « اى رسول‌خدا ! آيا به دلاورانى كه از ديگران حمايت كرده‌اند ، همان سهمى را مىدهى كه به ضعيفان دادى ؟ » پيامبراكرم با شگفتى همراه با خشم فرمود : « مادرت در عزايت بگريد ! مگر نه آن است كه به ارادهء الهى خاطر همين ضعيفان پيروز مىشويد ؟ ! » اين پاسخ قاطع و توأم با خشونت موجب شد كه از آن پس كسى درمورد تقسيم عادلانهء بيت‌المال هيچ‌گاه اعتراضى نكند . اين تساوى در تقسيم سهام تا پايان زندگى پيامبر و دوران كوتاه زمامدارى ابوبكر ادامه داشت ، ولى در دوران عمر دگرگون شد . بازتاب جنگ بدر پيروزى مسلمانان در جنگ بدر براى مسلمانان و غيرمسلمانان بركات فراوانى درپى داشت ؛ چراكه موجب شد هم مردم عرب به جايگاه ممتاز دولت اسلامى اعتراف كنند و آمادهء انعقاد صلح با آنان گردند و هم روحيهء عرب را به‌گونه‌اى بالا برد كه در جريان لشكركشى خسروپرويز براى سركوب بنىشيبان ( پس از قتل نعمان بن منذر ، پادشاه حيره ) مسلمانان براى اولين‌بار طعم پيروزى را چشيدند . به‌گفته يعقوبى و ديگر مورخان ، پيامبر ( ص ) درباره اين پيروزى - كه چند ماه پس از واقعه بدر در « ذى غار » در نزديكى بصره - فرمود : « امروز روزى است كه به بركت رسالت من عرب از قدرت مهاجم ساسانى انصاف گرفت و پاسخ مناسبى بدانها داد . » « 1 » درگيرى پيامبر ( ص ) با يهوديان بنىقينقاع پيروزى پيامبر و يارانش در بدر براى برخى همچون يهوديان نگران‌كننده بود . ازاين‌رو ، آنها با آنكه با پيامبر براى امنيت مدينه هم‌پيمان شده بودند ( به حكم منشور مدينه ) ، به‌تدريج نقض عهد نموده و با مسلمانان درگير شدند . اولين گروه از يهوديان پيمان‌شكن ، بنىقينقاع بود كه رسول‌خدا ( ص ) آنان را در اجتماعى فراخواند و بديشان فرمود : « اى گروه يهود ! شما مىدانيد كه من پيامبر خدايم . ازاين‌رو اسلام آوريد پيش از آنكه به سرنوشتى مانند قريش روبه‌رو

--> ( 1 ) . اليوم انتصفت العرب من العجم و بى نصروا . ( ابن‌واضح ، تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 46 ؛ ابن‌عبدربه ، عقد الفريد ، ج 3 ، ص 307 ؛ ماوردى ، اعلام النبوة ، ص 90 )