اسيران آنها را نيز با دو تن از رزمندگان كه از عبدالله عقب مانده و به اسارت قريش درآمده بودند - مبادله نمود . حضرت اموال آنها را نيز به‌قولى براى آنان پس فرستاد . « 1 » برخى نويسندگان مسلمان همچون ابن‌اسحاق بر اين باورند كه درگيرى مسلمانان با كاروان قريش در آخرين روز رجب ، نبوده بلكه در آغاز ماه شعبان ، يعنى روز بعد از ماه رجب روى داده ، اما اين دفاع مورد تأييد قرآن‌كريم نبوده است ؛ چنان‌كه يكى از آيات سوره بقره « 2 » كه به همين مناسبت نازل گرديده ، گوياى آن است كه درگيرى در ماه حرام رخ داده است . درهرحال رزمندگان اسلام از كار خويش سخت پشيمان گشتند . ازاين‌رو ، قرآن‌كريم نيز براى جبران اين اشتباه مىفرمايد كه گناه مشركان ( آواره كردن مسلمانان و دور كردنشان از حرم امن الهى و شكنجه و آزار آنان ) به مراتب از گناه مسلمانان بزرگ‌تر بوده است : از تو دربارهء كارزار در ماه حرام مىپرسند . بگو كه جنگ در آن گناهى بزرگ است ، ولى جلوگيرى از راه خدا و كفر ورزيدن نسبت به او و هتك احترام مسجدالحرام و اخراج ساكنان آن ، نزد خداوند گناهى بزرگ‌تر ، و ايجاد فتنه از قتل افراد نيز بدتر است . مشركان پيوسته با شما خواهند جنگيد تا شايد بتوانند شما را از دين خود بازگردانند و هر آن كس كه از دين خود بازگردد و در حال كفر بميرد ، تمام اعمال او در دنيا و آخرت بر باد مىرود و براى ابد در جهنم خواهد بود . « 3 » به هر روى ، همهء بزرگوارىهاى پيامبر براى جبران اين گناه و از سويى صلابت گفتارى قرآن دراين‌باره ، نتوانست تبليغات دشمن را مانع گردد ، تا اينكه سرانجام همين مسئله موجب شد كه در جنگ بدر تلاش پيامبر ( ص ) براى جلوگيرى از درگيرى با مردم مكه - همراه با تلاش بزرگان قريش همچون عتبهء بن ربيعه و حكيم بن حزام - به نتيجه برسد ؛ چه آنكه ابىجهل به‌بهانه خون‌خواهى عمرو كه در سريه عبدالله بن جحش كشته شده بود ، آتش جنگ را شعله‌ور ساخت و تلاش صلح‌طلبان را بىنتيجه گزارد .

--> ( 1 ) . همان ، ص 181 ؛ نيز بنگريد به : مقدس اردبيلى ، زبدة البيان ، ص 304 . ( 2 ) . بنگريد به : بقره ( 2 ) : 217 . ( 3 ) . همان .