حميد احمدى

83

تاريخ امامان شيعه ( فارسي )

حضرت را به حكومت رساندند . خط ميانى سرانجام تصميم گرفت در مقابل امام عليه السلام مقاومت كند كه جمل نماد مقاومت خط ميانى از قريش است . متأسفانه اين جريان بدون انديشه‌ورزى ابزار دست قدرت‌طلبان جريان افراطى قريش ( بنىاميه ) قرار گرفت و با تمسّك به شعار « عثمانْ مظلوم كشته شد » و با حمايت مالى بنىاميه و با هجوم به بصره ، عليه حاكميت مشروع امام عليه السلام شوريدند ، با اينكه هر سه نفر ( عايشه ، طلحه و زبير ) بيشترين سهم را در آشوبى كه منجر به قتل عثمان شد ، داشتند . آنان با اعلام اينكه توبه كرده و اكنون براى جبران كار خويش دست به انتقام و خون‌خواهى زده‌اند ، « 1 » شورش جمل را رهبرى كردند . در اينكه اين سه تن از رهبران سپاه جمل ، در قتل عثمان مشاركت داشتند ، منابع اهل‌سنت گزارش‌هاى زيادى از صحابى آورده‌اند . مثلًا سعد ابى وقاص در نامه‌اى به ابن‌العاص نوشته است : درباره قتل عثمان از من پرسيده‌اى . او با شمشيرى كشته شد كه عايشه آن را كشيد ؛ طلحه آن را صيقل داد . « 2 » عايشه از يك سو به دليل موقعيتى كه در دستگاه خلافت عمر و ابوبكر داشت و از ديگر سو به سبب ناخشنودىاش از امام على عليه السلام ( به دليل قرابت زياد پيامبر عليه السلام با او و جايگاه و منزلت حضرت فاطمه و . . . ) دل‌چركين بود . عايشه از آغازين روزهاى حاكميت امام عليه السلام با بدترين كلمات و برخوردها به مقابله با ايشان پرداخت . چنان كه گفتيم ، عايشه وقتى از خبر بيعت مردم با امام عليه السلام آگاهى يافت ، به مكه بازگشت و وقتى مردم از برگشت غيرمنتظره او در شگفت ماندند ، در جمع آنان گفت : غوغاييان و بىسرو پايان شهرها ، مردم باديه‌نشين و بزرگان مدينه اجتماع كرده ، دست به دست هم دادند تا اين مقتول قطعه‌قطعه‌شده ديروز را در غوغاى خود فروبرند و كم‌سن و سالى را بر جاى او گمارند . قبلًا هم دندان‌هايشان را تيز كرده بودند . خليفه مقتول نيز با اينكه كارهاى درست و بجايى انجام داده بود و جز آنها كارهاى ديگر درست نبود ، تا آنجا كه مىتوانست ، از خواستشان پشتيبانى كرد و به خاطر اصلاح امور ، از آنان پيروى و امورى را كه مورد رضايتشان نبود ، از سرشان رفع كرد . چون عذر و بهانه‌اى

--> ( 1 ) . بنگريد به : همان ، ص 257 . ( 2 ) . عبدالفتاح عبدالمقصود ، امام على بن ابيطالب عليه السلام ، ترجمه محمد مهدى جعفرى ، ج 2 ، ص 361 .