وَعَدَاللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُم و عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِى الأَرضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِم وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُم دِينَهُمُ الَّذِى ارتَضَى لَهُم وَ لَيُبَدِّلنَّهُم مِن بَعدِ خَوْفِهِم أَمْناً يَعْبُدُونَنِى لايُشْرِكُونَ بِى شَيْئاً . « 1 » خدا به كسانى از شما كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‌اند ، وعده كرده كه در زمين خلافت دهد - چنان‌كه اسلافشان نيز جانشين شدند - و دينشان را كه براى ايشان پسنديده ، بر همه اديان تمكين و تسلط بخشد و به همه مؤمنان پس از ترسشان ايمنى كامل دهد كه مرا به يگانگى عبادت كنند و چيزى را با من شريك قرار ندهند . وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِى الأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُم أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُم الوَارِثِينَ . « 2 » و ما اراده كرديم بر آن كسان كه در آن سرزمينْ زبون به‌شمار رفته بودند ، منّت گذارده ، آنها را پيشوايان [ / امامان ] خلق قرار داده و وارث ملك و جاه فرعونيان گردانيم . أَنَّ الأَرْضَ يَرِثُها عِبَادِىَ الصَّالِحُونَ . « 3 » بندگان نيكوكار من ملك زمين را وارث و متصرف خواهند شد . إِنَّ الأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ . « 4 » زمين از آنِ خداست ؛ به هر كس از بندگان خويش كه بخواهد ، وامىگذارد . انديشه مهدويت بيانگر آرمانخواهى سياسى است و به معناى تعهد عميق و قلبى نسبت به اهداف والاى اجتماعى و سياسى و اعتنا نداشتن به معيار مادى و معنوى خلق آنها و تمسك آگاهانه به مدينه فاضله و آرمانشهر اسلامى و پىگيرى اهدافى است كه بايد در سرانجامِ تكامل جامعه انسانى بدان دست يازد . بر اين مبنا و تعهد پىگيرانه بود كه شيعه همواره در قيام‌هاى آزاديبخش و ضداستعمارى فعال بوده است . با اين حال انديشه مهدويت به معناى نفى سازگارى جامع شيعى با حكومت نبوده است ، بلكه دورانى وجود داشته كه متكلمان و فقيهان شيعى در بهترين بخش از تاريخ تشيع ، با هوشيارى در پى راه‌هايى عملى بودند تا با حكومت‌هاى وقت زندگى مسالمت‌آميزى داشته باشند .

--> ( 1 ) . نور ( 24 ) : 55 . ( 2 ) . قصص ( 28 ) : 5 . ( 3 ) . انبياء ( 21 ) : 105 . ( 4 ) . اعراف ( 7 ) : 128 .