براى خواسته‌ها و منويات دينى و رسالت الهى خويش بهره مىگيرد . مأمون در نامه‌اش به سران بنىعباس مىنويسد : اكنون كه با وى اين رويه را پيش‌گرفته و در كار او مرتكب خطا شده و خود را با بزرگ كردن او در لبه پرتگاه قرار داده‌ايم ، نبايد در كار وى سهل‌انگارى كنيم . بدين دليل بايد كم‌كم از شخصيت و عظمت او بكاهيم و او را پيش مردم به صورتى در آوريم كه از نظر آنان شايستگى خلافت را نداشته باشد . سپس در باره او چنان چاره‌انديشى كنيم كه از خطرات او - كه ممكن است متوجه ما شود - جلوگيرى كرده باشيم . « 1 » چاره‌انديشى مأمون كه نهايت عجز و درماندگى او و سران عباسى را مىرساند ، چيزى نبود جز توطئه و نيرنگ هميشگى حاكمان در مقابل امامان شيعه عليهم السلام كه هر گاه به تنگ مىآمدند و از تدبير و مقابله فكرى و تبليغى عاجز و ناتوان مىشدند ، دست به ترور و قتل مىزدند . سرانجام مأمون عباسى ناگزير بغداد را بر مرو ترجيح داد و ابتدا استاد و وزير اعظم خويش فضل بن سهل را در سرخس در شعبان سال 202 هجرى به قتل رسانده ، سپس امام رضا عليه السلام را در اوايل سال 203 هجرى در توس به شهادت رساند . تاريخ امامت امام محمدتقى عليه السلام امام محمد بن على عليه السلام در سال 195 هجرى تولد يافت . مادر وى سبيكه [ سكينه ] نوبيّه از خانواده ام‌المؤمنين ماريه قبطيه است « 2 » كه وى را ريحانه نيز مىخواندند . مشهورترين القاب امام محمد بن على عليه السلام « جواد » و « تقى » است . وى از سال 203 - 220 هجرى عهده‌دار امامت الهى شيعيان بود . دوران امامت وى با دو خليفه عباسى ، مأمون و معتصم معاصر بوده است . امام جواد عليه السلام اولين امامى بود كه در سن كودكى به امر خداوند به امامت منصوب شد ، از اين رو محل بحث و مناظرهء بسيار قرار گرفت . بحث نخست اين بود كه آيا از جهت نقلى ، دينى و عقلى ممكن است فردى در كودكى به امامت برسد ؟ بحث و منازعه بعدى دربارهء شخص حضرت بود كه آيا او در اين سن ، دانايى و علم و توانمندى در رهبرى را داراست ؟

--> ( 1 ) . همان ، ص 168 . ( 2 ) . محمد بن يعقوب كلينى ، الكافى ، ج 1 ، ص 492 .