امر ما را پنهان دار و آن را بروز مده ؛ زيرا هر كس كه آن را پنهان دارد و آشكار نكند ، خداوند او را در اين جهان تعالى بخشد . اى معلّى ! هر كس كه امر ما را آشكارا فاش كند و آن را پنهان نگه ندارد ، خداوند او را در اين جهان مورد غضب قرار دهد و نور را از ميان چشمانش در آن جهان بردارد و تاريكى را بر او مقرر خواهد داشت كه در نتيجه به سوى آتش روان خواهد شد . « 1 » امام عليه السلام نه‌تنها در رازمندى و پوشيده نگاه داشتن برخى عقايد و علوم باطنى ، تقيه را ضرورى مىشمرد ، بلكه به برخى شيعيان توصيه مىكرد كه از آشكار ساختن عبادت شيعى نيز اجتناب كنند . رازهاى باطنى دين همان ولايت خداوندى و آگاهى به باطن و حقايق دينى است ، از اين رو بر هر مؤمن است كه اعتقادات خود را براى كسانى كه به اين مبانى معتقد نيستند ، افشا نكند . گرچه به‌ظاهر اين مسائل جنبه عقيدتى داشت ، نبايد از ابعاد سياسى آن غفلت ورزيد . اعتقاد به ولايت و امامت اهل‌بيت عليهم السلام به معناى سلب مشروعيت از حاكمان بود و اطاعت از مخالفان تلقى مىگشت و اين ديدگاه خطرى جدى براى حكومت محسوب مىشد ؛ آن هم طرح اين انديشه از سوى كسانى كه از نفوذ و منزلت اجتماعى بالايى برخوردار بودند . امام صادق عليه السلام اين احتياط و پنهان‌كارى را به‌عنوان اصلى مسلّمْ آموزش داد تا كاملًا تثبيت گردد ؛ به گونه‌اى كه بسيارى از مورخان آن امام را بنيانگر آيين تقيه در شيعه و اسلام مىدانند . « 2 » بنابراين تقيه به معناى پنهان نمودن عقايد يا رفتار و عمل دينى همانند عبادت و مناسك عبادى است تا دين و پيروان آن از خطر دشمن حفظ گردند . البته در شرايطى كه خطر كشته يا دستگير شدن و يا اذيت و آزار وجود داشته باشد . « 3 » بر همين اساس امام عليه السلام با روشى هوشمندانه و در پوشش‌هاى مختلف ، به تبيين انديشه سياسى شيعه و امامت الهى پرداخته ، به‌گونه‌اى غيرمستقيم مشروعيت حاكميت سياسى را بىاعتبار مىسازد . در حديثى از امام صادق عليه السلام آمده است :

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . بنگريد به : گلدزيهر ، به نقل از : حسين محمد جعفرى ، تشيع در مسير تاريخ ، ترجمه دكتر آيت‌اللهى ، ص 346 . ( 3 ) . ابوجعفر محمد بن على بن حسين بن بابويه قمى ، الاعتقادات ، ص 110 .