حميد احمدى

147

تاريخ امامان شيعه ( فارسي )

عراق را سامان بخشد . با روى كار آمدن يزيد ، شيعيان عراق كاملًا آماده اعتراض بودند ، اما نفوذ رؤساى اشراف و قبايل مانعى جدى در راه اين قيام بود . حضور امام عليه السلام يا نماينده ايشان مىتوانست اگر موانع ديگر نيز بر طرف مىشد ، دست‌كم اشراف را به سكوت وادارد و مردمان معترض را به سوى مبارزه بكشاند . شيعيان و هواداران امام عليه السلام و مخالفان حكومت ، در منزل سليمان بن صرد - از رهبران بزرگ شيعى كوفه - با تشكيل اجتماعات گسترده‌اى ، بر عزيمت امام حسين عليه السلام به عراق و به‌دست‌گيرى رهبرى قيام عليه يزيد اصرار داشتند . از اين رو ، رهبران دينى بعد از اصرار زياد مردم ، نامه‌هاى متعددى به امام عليه السلام نوشتند و از او خواستند كه به عراق بيايد . سليمان بن صرد براى اينكه از جانب مردم و وفادارى آنان اطمينان يابد ، از آنها پيمان گرفت . « 1 » اعزام نماينده به كانون بحران و تحولات امام حسين عليه السلام بعد از دريافت نامه‌هاى بسيار ، براى آگاهى از وضعيت عراق ، سنجش ميزان صداقت و حسن نيت آنان ، انسجام‌بخشى به شيعيان و پاسخ‌گويى به دعوت و خواست عمومى ، مسلم بن عقيل از ياران بزرگ خويش را كه از خاندان او بود ، به كوفه اعزام مىكند . مسلم پسر عموى امام حسين عليه السلام بود كه براساس شواهد تاريخى ، در سال 61 هجرى حدود 50 سال داشت . او كه از فرماندهان سپاه امام على عليه السلام بود ، با شيعيان عراق آشنايى داشت و از نزديكترين ياران امام حسين عليه السلام به شمار مىرفت . در واقع از همين روى بود كه به‌عنوان نماينده و سفير امام عليه السلام عازم كوفه گشت . انتخاب مسلم از سوى امام عليه السلام براى ساماندهى مبارزات در شهرى بحران‌زده ، از جهات مختلف در خور تأمل است . ترسيم درست شرايط آن روز كه سبب شد امام عليه السلام مسلم را براى اين مأموريت خطير برگزيند ، مىتواند در فهم و درك درست‌تر اين انتخاب و نمايندگى يارىمان دهد . به هر روى ، مسلم چون مقبول و مورد احترام كوفيان بود و از سويى روزگارى در كوفه مىزيست و همچنين داماد امام على عليه السلام « 2 » و تربيت‌شده او نيز بود ، نزد مردم عراق و كوفه در آن روز اعتبارى خاص داشت . البته اعتماد امام عليه السلام به مسلم نيز حايز اهميت است ؛ آن‌گونه كه خود در حكم مسلم

--> ( 1 ) . بنگريد به : محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، الإرشاد فى معرفة حجج اللّه على العباد ، ج 2 ، ص 36 . ( 2 ) . بنگريد به : محمد بن عبد ربّه اندلسى ، العقد الفريد ، به كوشش احمد امين ، ج 3 ، ص 133 و 134 ؛ علىبن محمد ( ابن‌اثير ) ، الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 15 و 16 .