الاتقان دائرة المعارف قرآني همان گونه كه اشاره شد سيوطى هم داراى تاليفات فراوانى است وهم در شاخه‌ها وفنون مختلف صاحب اثر است . از ميان تاليفات متنوع سيوطى بخش قابل توجهى به حوزه علوم قرآن وتفسير اختصاص دارد ، واز مشهورترين اين آثار الاتقان في علوم القرآن مىباشد . بي ترديد سيوطى را بايد نام نامورترين دانشمند علوم قرآني به شمار آورد واثر وى الاتقان في علوم القرآن مشهورترين ودر عين حال جامع‌ترين اثر علوم قرآني است كه به حق يك دائرة المعارف علوم قرآني مىباشد . اين كتاب كه حاصل دوران پختگى وكمال سيوطى مىباشد در حقيقت آميخته‌اى از مباحث وسبك دو كتاب علوم قرآني ديگر است ، يكى مواقع العلوم من مواقع النجوم برادر استادش جلال الدين بلقينى وديگرى البرهان في علوم القرآن بدر الدين زركشى . سيوطى در مقدمهء الاتقان درباره انگيزه ودغدغه‌هايش براي تاليفى در زمينه علوم قرآني كه به تاليف الاتقان منتهى شده است چنين مىنويسد : در زمان دانش جوئيم از دانشمندان پيشين تعجب مىكردم كه چرا آن گونه كه نسبت به علم حديث كتاب‌هاى مختلف تدوين كردند ، درباره أنواع علوم قرآني كتاب تدوين نكردند . اما از استادم محيي الدين كافيجى شنيدم كه گفت من درباره علوم تفسير كتابي نوشته‌ام كه در اين باره كسى بر من پيشى نگرفته است . من نسخه‌اى را از روى آن براي خودم نوشتم . مطالب آن كتاب - كه البتة حجمى بسيار كم داشت - در دو باب خلاصه مىشد . در باب أول دربارهء معناى تفسير ، تأويل ، قرآن ، سورة وآية ، ودر باب دوم دربارهء شرائط تفسير به رأى بحث شده بود . وبعد از آن دو باب ، خاتمه‌اى داشت درباره آداب عالم ومتعلم . اما اين كتاب هرگز تشنگى مرا درباره علوم قرآن شفا نبخشيد ومرا به مقصود راه نبرد . تا اين كه أستاذ ديگرم علم الدين بلقينى مرا از وجود كتاب ديگرى در زمينهء علوم قرآن كه برادرش جلال الدين بلقينى تاليف كرده بود وآن را مواقع العلوم من مواقع النجوم نام گذاشته بود ، آگاه كرد . من آن را تاليفى لطيف ومجموعه‌اى