مسأله 190 - مىتوان از ميت در حج واجب - تبرعا ويا با اجاره - نيابت نمود همان گونه كه مىتوان در حج استحبابي از أو نيابت كرد ، اگر چه بر عهده أو حج واجب هم باشد كه هنوز براي آن أجير نگرفته‌اند ، واز طرف شخص حي نيز در حج واجب نيابت تبرعى در صورتي كه خودش تمكن از مباشرت اعمال حج را ندارد جايز است ، ودر اين فرض وجوب استيجار از حي ساقط مىشود . ولى در حج استحبابي نيابت - چه تبرعى وچه با اجاره - جايز است ، مگر در موردى كه بر منوب عنه حج واجب مستقر شده باشد ، وخودش تمكن از مباشرت نداشته باشد ، ومأيوس از تمكن هم باشد ، كه در اين صورت احتياط اقتضاء مىكند كه قبل از فراغ ذمه از انجام حج واجب ، براي حج استحبابي كسى را استيجار ننمايد . مسأله 191 - يك حج واجب را به نيابت از چند نفر نمىتوان بجاى آورد ، ولكن در حج استحبابي نيابت از چند نفر مانعى ندارد ، وهم چنين جايز است حج استحبابي را براي خود نيت كرده ، وثواب آن را براي عده‌اى اهداء نمايد ، وهم چنين اگر چند نفر مشتركا نذر كرده باشند كه يك نفر را از طرف خودشان به حج بفرستند ، نيابت از آنها جايز است . مسأله 192 - أجير حق تصرف در مال الاجاره را به مجرد عقد اجاره دارد ، بلى چنانچه عمل حج را صحيح بجاى نياورد ، ضامن مال الاجاره است .