ج - در صورتي كه كتابها مورد حاجت فعلى أو نباشد ، وفروش آنها ممكن باشد ، واجب است ( ولو با استقراض ) به حج برود . 135 - س - شخصي مديون است ، وزمان پرداخت دين رسيده ، وقادر بر أداء آن مىباشد ، ودائن جدا دين خود را مطالبه مىنمايد ، وبه هيچ وجه راضى به تأخير نيست ، آيا جايز است چنين شخصي قبل از أداء به حج مشرف شود يا نه ؟ وحج واجب ويا مستحب از أو صحيح است يا نه ؟ ج - در صورتي كه شخص مديون ثروتمند باشد ، أداء دين وبجا آوردن حج هر دو بر أو واجب است ، واگر عصيانا أداء دين نكرده مكة برود ، حج أو صحيح است ، ولى گناه كرده ، بلى اگر قبلا مستطيع نبوده وفعلا هم اگر دين را أداء كند نمىتواند به مكة برود حج بر أو واجب نيست ، زيرا مستطيع نيست ، لكن مع ذلك اگر معصيت كند وحج برود حج أو صحيح است ، ولى كفايت از حجة الاسلام نمىكند ، وپس از حصول استطاعت ، واجب است دوباره به مكة برود ، ودر صحت حج ، فرقى بين حج واجب ومستحب نيست . 136 - زنى كه خودش استطاعت مالي جهت رفتن به حج دارد - ولو به اين كه مهريه خود را از شوهر بگيرد - ولى اگر أموال خود را صرف حج نمايد بعدا زندگى بر أو سخت مىشود ، از اين نظر كه شوهرش نمىتواند وسائل زندگى أو را مانند قبل فرآهم نمايد ، آيا اين زن بايد به حج برود يا نه ؟