مسأله 29 - اگر شخصي طلبي دارد كه با وصول آن مىتواند به حج مشرف شود ، پس اگر وقت آن رسيده است ( دين حال ) ومىتواند ولو با كمك غير واقامه دعوى در نزد حاكم شرع ويا با رجوع به حاكم غير شرعي - در صورتي كه استيفاء حق موقوف بر آن باشد ، بنابر أقوى - آن را وصول نمايد ، گرفتن ورفتن به حج واجب است . واگر دين مؤجل ( مدت دار ) است ، در صورتي كه بدهكار بدون مطالبه مىپردازد ، گرفتن آن وصرف در حج ، واجب است ، واگر محتاج به مطالبه از أو باشد ، مطالبه ، تحصيل استطاعت بوده ، وواجب نيست ، واگر شك داشته باشد كه مديون با مطالبه مىپردازد يا نه ، به جهت آن كه احتمال استطاعت مىدهد ، وتمكن از فحص دارد ، احتياط در مطالبه است ، ومطالبه در اين فرض فحص از استطاعت است ، نه تحصيل استطاعت . مسأله 30 - كسى كه نفقه حج را ندارد ، اگر چه مىتواند قرض كند ، وبه راحتى دين خود را ادا نمايد ، حج بر أو واجب نيست . وهم چنين اگر مالي داشته باشد كه نزدش نيست ، ويا جنسي دارد كه فعلا نمىتواند وصول نمايد ، استقراض بر أو واجب نيست ، اگر چه موافق با احتياط است ، بلى در صورت أخير اگر قرض كند ، به خاطر صدق استطاعت ، حج بر أو واجب است .